Geschiedenis van Benillup in Alicante

De Moorse oorsprong van Benillup

De naam Benillup verraadt al iets van de oorsprong van het dorp. Net als veel andere plaatsen in de provincie Alicante begint de naam met “Beni-”, wat uit het Arabisch komt en zoveel betekent als “kinderen van” of “afstammelingen van”. Dit wijst op de Moorse wortels van het dorp, dat waarschijnlijk in de vroege middeleeuwen is gesticht door islamitische boeren en herders die de vruchtbare valleien van de Comtat tot hun thuis maakten. Benillup was destijds niet meer dan een kleine nederzetting met eenvoudige woningen van leem en steen, omringd door landbouwgrond die door middel van irrigatiekanalen werd bewerkt. Deze irrigatiesystemen, vaak aangelegd door de Moren, waren bepalend voor het succes van de landbouw en zorgden ervoor dat olijven, amandelen en graan hier konden groeien. Het dorp maakte deel uit van een groter netwerk van Moorse dorpen in de bergen en valleien rondom Cocentaina en Alcoy.

De Reconquista en nieuwe tijden

Met de herovering van deze regio door de christelijke troepen van koning Jaume I van Aragón in de 13e eeuw brak er een nieuw hoofdstuk aan voor Benillup. De islamitische bewoners mochten vaak aanvankelijk blijven, maar leefden als mudéjares onder christelijke heerschappij. In de 16e eeuw veranderde dit drastisch, toen de Moriscos – afstammelingen van moslims die verplicht waren bekeerd tot het christendom – uiteindelijk in 1609 uit Spanje werden verdreven. Deze gebeurtenis trof de valleien van de Comtat hard: veel dorpen raakten ontvolkt en ook Benillup kende een periode van leegstand. Pas later werden de nederzettingen opnieuw bevolkt, vaak door christelijke kolonisten uit andere delen van het koninkrijk Valencia. Dit verklaart waarom veel kleine dorpen in de regio, waaronder Benillup, hun bevolkingsaantal nooit meer terugzagen op het niveau van de Moorse periode.

Feodale structuren en landheren

In de eeuwen na de herbevolking kwam Benillup, net als vele andere kleine dorpen in Alicante, onder het gezag van lokale landheren te staan. Het dorp maakte deel uit van het feodale systeem dat in de vroegmoderne tijd kenmerkend was voor de regio. Grote landgoederen werden verpacht aan boeren, die in ruil daarvoor een deel van hun oogst of inkomsten moesten afstaan. De economie van Benillup was bescheiden en volledig gebaseerd op landbouw en veeteelt. Toch zorgde de strategische ligging in de Travadell-vallei ervoor dat het dorp onderdeel bleef van de regionale handelsroutes, vooral richting Cocentaina en Alcoy, waar markten en beurzen werden gehouden. Het dagelijks leven was eenvoudig, maar doordrongen van religieuze tradities en sociale rituelen die de gemeenschap bijeenhielden.

Religie en identiteit

Zoals in veel dorpen van de Comtat speelde de katholieke kerk een centrale rol in de geschiedenis van Benillup. Het dorpsleven werd gestructureerd rond de kleine parochiekerk, waar niet alleen missen maar ook bijeenkomsten en vieringen plaatsvonden. Religieuze broederschappen organiseerden processies en feesten, die door de eeuwen heen de identiteit van het dorp mede vormgaven. Feesten zoals de Moros y Cristianos werden steeds belangrijker als manier om het verleden te herinneren en tegelijkertijd de gemeenschap samen te brengen. Deze festiviteiten, die tot op de dag van vandaag worden gehouden, zijn een weerspiegeling van de historische gebeurtenissen die Benillup en de hele regio hebben gevormd: de botsing en samensmelting van culturen, en de veerkracht van kleine dorpen om hun eigen tradities in stand te houden.

Benillup in de 19e eeuw

De 19e eeuw bracht ingrijpende veranderingen voor de regio Alicante. Terwijl grotere steden zoals Alcoy zich ontwikkelden tot industriële centra, bleef Benillup vasthouden aan zijn agrarische levenswijze. De textielindustrie in Alcoy zorgde voor nieuwe werkgelegenheid, en sommige inwoners van Benillup trokken naar die stad om daar werk te vinden. Toch bleven velen vasthouden aan hun landbouwgrond en de seizoensgebonden ritmes die hun leven bepaalden. De 19e eeuw was ook een periode van politieke onrust in Spanje, met burgeroorlogen en wisselingen van regimes. Voor een dorp als Benillup betekende dit vooral onzekerheid en soms extra belastingdruk, maar tegelijkertijd behield het dorp zijn eigenheid doordat het klein en relatief geïsoleerd lag.

Het begin van de 20e eeuw

In de eerste helft van de 20e eeuw zag Benillup een verdere daling van het aantal inwoners. Veel families verlieten het dorp om hun geluk te zoeken in steden of in het buitenland. De Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) liet ook in deze streek sporen achter, al bleef Benillup grotendeels gespaard van directe gevechten. De nasleep van de oorlog en de dictatuur van Franco zorgden echter voor armoede en een gebrek aan kansen op het platteland. Voor veel kleine dorpen in de Comtat betekende dit dat jongeren vertrokken en ouderen achterbleven. Het leven in Benillup bleef sober en zwaar, maar tegelijkertijd bleven tradities en de onderlinge band tussen bewoners overeind, wat het dorp zijn karakteristieke saamhorigheid gaf.

Modernisering en leegloop

Vanaf de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw begon de modernisering langzaam door te dringen in Benillup. Elektriciteit, betere infrastructuur en toegang tot scholing en gezondheidszorg veranderden het dagelijks leven. Toch kon dit niet voorkomen dat veel mensen het dorp verlieten om in de grotere steden of aan de kust betere kansen te zoeken. Het inwonertal daalde verder en Benillup werd een van de kleinste zelfstandige gemeenten van de provincie Alicante. Tegelijkertijd werd in deze periode duidelijk dat de charme van zulke kleine dorpen ook nieuwe mogelijkheden bood, bijvoorbeeld voor tweede woningen of voor mensen die terugverlangden naar een eenvoudiger leven.

Benillup vandaag: erfgoed en herinnering

Vandaag de dag staat Benillup vooral symbool voor de veerkracht van de kleine dorpen in de Comtat. Ondanks het bescheiden inwonertal en de beperkte voorzieningen, blijft de historische kern van het dorp overeind. De oude straten en huizen herinneren aan een lange geschiedenis van Moorse wortels, christelijke herovering, feodale structuren en de stille volharding van generaties bewoners. Lokale feesten houden de verbondenheid met het verleden levend, terwijl de geschiedenis zichtbaar blijft in de architectuur, de patronen van landbouwgronden en de mondelinge overlevering van verhalen. Voor wie de provincie Alicante bezoekt, biedt Benillup daarmee niet alleen een blik op het heden, maar ook op de eeuwenlange geschiedenis van een gemeenschap die altijd stand heeft gehouden, hoe klein ze ook werd.