Elda, in het binnenland van de provincie Alicante, opent zaterdag 7 november 2026 een gerestaureerde schuilkelder uit de Spaanse Burgeroorlog voor bezoekers. Het ondergrondse bouwwerk ligt onder de Plaza de Arriba in het historische centrum. Na restauratiewerkzaamheden en de inrichting van een kleine tentoonstelling kunnen inwoners en toeristen de gangen voor het eerst via reguliere rondleidingen ontdekken. De bezoeken zijn gratis en vinden iedere zaterdag en zondag plaats om 11.00, 12.00 en 13.00 uur. Per rondleiding mogen maximaal twintig mensen mee en vooraf reserveren is verplicht.
Historische schuilkelder opent vandaag in Elda
De opening van de schuilkelder op de Plaza de Arriba betekent dat Elda er een bijzondere historische bezienswaardigheid bij krijgt. Het bouwwerk werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog, die van 1936 tot 1939 duurde, aangelegd om de burgerbevolking bescherming te bieden tegen mogelijke bombardementen. Jarenlang was het ondergrondse complex niet op de gebruikelijke manier toegankelijk voor bezoekers. De afgelopen jaren heeft de gemeente werkzaamheden uitgevoerd om de gangen te herstellen en het historische verhaal beter zichtbaar te maken. Vanaf zaterdag 7 november kunnen bezoekers onder begeleiding afdalen in het voormalige refugio antiaéreo, zoals een luchtschuilkelder in het Spaans wordt genoemd. Volgens het gemeentebestuur vormt de opening een belangrijke stap in het behoud van het plaatselijke erfgoed. De rondleidingen worden georganiseerd door de gemeentelijke afdeling Toerisme en moeten bezoekers laten kennismaken met een periode die een grote invloed had op het dagelijkse leven in Elda.
Wat is er ondergronds te zien?
Tijdens de rondleiding lopen bezoekers door de ondergrondse gangen van de voormalige schuilplaats. De gemeente heeft het complex ingericht als een klein historisch informatiecentrum. Langs de route zijn informatiepanelen, oude foto's en andere historische afbeeldingen aangebracht. Ook is een geluidsinstallatie toegevoegd om het verhaal van de Spaanse Burgeroorlog en het leven van de inwoners van Elda beter over te brengen. De bedoeling is niet alleen om te laten zien hoe het bouwwerk eruitziet, maar vooral waarom dergelijke schuilplaatsen destijds noodzakelijk werden gevonden. Bezoekers krijgen zo een indruk van de onzekerheid waarin gewone gezinnen tijdens de oorlog leefden. De gemeente wil daarbij ook aandacht besteden aan vrede, samenleven en het belang van historische herinneringen. Voor mensen die geïnteresseerd zijn in geschiedenis is dit een mogelijkheid om een authentieke ondergrondse locatie te bezoeken, in plaats van uitsluitend foto's of voorwerpen in een museum te bekijken.
Restauratie van gangen en gewelven afgerond
Voordat de schuilkelder voor publiek kon worden opengesteld, waren verschillende werkzaamheden noodzakelijk. De gemeentelijke afdeling Openbare Ruimte en Investeringen was verantwoordelijk voor de restauratie en de inrichting van het bouwwerk. Daarbij zijn onder meer de historische muren en gewelven behandeld en verstevigd. Ook werden vochtproblemen aangepakt en vonden gespecialiseerde schoonmaakwerkzaamheden plaats. De toegangen en de vloer zijn verbeterd om het complex geschikt te maken voor begeleide bezoeken. Daarnaast heeft de gemeente informatiepanelen en audiovisuele voorzieningen laten aanbrengen. Daardoor beschikt de schuilkelder nu over een museale inrichting die het oorspronkelijke bouwwerk combineert met uitleg over de historische achtergrond. De werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen het Plan de Sostenibilidad Turística en Destino, een programma voor de ontwikkeling van duurzaam toerisme. De financiering komt uit de Europese Next Generation-fondsen, in samenwerking met de Generalitat Valenciana en de Spaanse overheid. De gemeente Elda wil met het project ook het historische stadscentrum aantrekkelijker maken.
Gratis rondleidingen ieder weekend
De schuilkelder wordt vanaf zaterdag 7 november 2026 ieder weekend opengesteld voor begeleide bezoeken. Zowel op zaterdag als op zondag zijn er drie rondleidingen, met begintijden om 11.00, 12.00 en 13.00 uur. Iedere groep bestaat uit maximaal twintig deelnemers. De toegang is gratis, maar spontaan langskomen zonder reservering geeft geen zekerheid dat je mee kunt. Vooraf aanmelden is verplicht omdat de beschikbare ruimte beperkt is en de gemeente het historische bouwwerk zorgvuldig wil beschermen. Per reservering kunnen maximaal vier personen worden aangemeld. Dat maakt het mogelijk om met een partner, vrienden of een klein gezin een bezoek te plannen, maar grotere gezelschappen moeten rekening houden met de reserveringsregels. De gemeente heeft geen vaste einddatum voor de weekendrondleidingen aangekondigd. Het gaat dus om een nieuwe terugkerende bezoekmogelijkheid en niet alleen om een eenmalig openingsweekend. Wie op een bepaalde datum wil komen, kan het beste eerst controleren of er nog plaatsen beschikbaar zijn.
Reserveren via Tourist Info Elda
Belangstellenden kunnen een plaats reserveren bij Tourist Info Elda, de gemeentelijke toeristeninformatie aan Calle Nueva 14. Deze is dagelijks geopend van 10.00 tot 14.00 uur voor informatie en reserveringen. Telefonisch aanmelden kan via 966 980 300. Volgens Turismo Elda geldt een maximum van vier deelnemers per reservering. Bij het reserveren is het verstandig direct te vragen op welke plek de groep zich moet verzamelen en hoeveel tijd voor de rondleiding moet worden uitgetrokken. De schuilkelder bevindt zich onder de Plaza de Arriba, in het historische gedeelte van de stad. Omdat het om een oud ondergronds bouwwerk gaat, is het voor bezoekers die moeilijk lopen of gebruikmaken van een rolstoel verstandig vooraf naar de toegankelijkheid te informeren. De gemeente heeft wel verbeteringen aan de toegangen en vloeren uitgevoerd, maar daarmee is niet automatisch bevestigd dat alle gedeelten zonder beperkingen toegankelijk zijn. Ook wie een rondleiding in een andere taal dan Spaans zoekt, kan dat het beste bij Tourist Info navragen.
Elda speelde belangrijke rol tijdens Burgeroorlog
De schuilkelder herinnert aan een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van Elda. Tijdens de laatste fase van de Spaanse Burgeroorlog speelde de stad een opvallende rol binnen het gebied dat nog onder controle stond van de Tweede Spaanse Republiek. In de slotmaanden van de oorlog verbleef de republikeinse regering tijdelijk in Elda. Dat maakt de stad historisch belangrijker dan veel bezoekers op het eerste gezicht zouden verwachten. Het ondergrondse bouwwerk op de Plaza de Arriba werd in dezelfde oorlogsperiode aangelegd om inwoners bescherming te bieden. De nieuwe tentoonstelling richt zich vooral op het leven van gewone burgers en de omstandigheden waarin zij moesten proberen hun dagelijkse bestaan voort te zetten. Voor wie meer wil weten over de ontwikkeling van Elda, de vroegere bewoning en de belangrijke historische perioden, staat op MijnAlicante.nl een uitgebreid artikel over de geschiedenis van Elda. De schuilkelder voegt daar nu een tastbare herinnering aan de twintigste eeuw aan toe.
Een nieuwe bezienswaardigheid in het binnenland
Met de opening van de schuilkelder krijgt Elda een extra mogelijkheid om bezoekers naar het historische centrum te trekken. De stad ligt in de streek Vinalopó Mitjà, direct naast Petrer, en is vooral bekend vanwege haar schoenindustrie. Veel Nederlandse en Belgische bezoekers van de provincie Alicante kennen de plaats minder goed dan de kustgemeenten, terwijl Elda verschillende musea, historische gebouwen en winkelgebieden heeft. De nieuwe rondleiding kan goed worden gecombineerd met een bezoek aan het Museo del Calzado, het bekende schoenenmuseum van de stad, of een wandeling langs de omgeving van de Santa Ana-kerk en het kasteel-paleis. Wie een dagtocht naar het binnenland plant, vindt op MijnAlicante.nl meer informatie bij wat te doen in Elda. Ook vanuit Alicante, Elche, Novelda, Sax en Villena is Elda bereikbaar. De stad ligt aan de A-31 en beschikt over het treinstation Elda-Petrer, waardoor bezoekers niet uitsluitend op de auto zijn aangewezen.
Overnachten en Elda verder ontdekken
Wie een bezoek aan de schuilkelder wil combineren met andere bezienswaardigheden in Elda en Petrer, kan overwegen een nacht in het binnenland te blijven. Elda heeft een beperkter aanbod aan toeristische accommodaties dan de bekende kustplaatsen, maar er zijn wel hotels, hostals en appartementen beschikbaar. Een verblijf in of rond het centrum is praktisch voor een bezoek aan de Plaza de Arriba, de winkels en verschillende historische plekken. Ook voor wie het schoenenmuseum wil bezoeken of andere plaatsen in de Vinalopó-vallei wil ontdekken, kan Elda een geschikte uitvalsbasis zijn. Meer informatie over de mogelijkheden staat op de pagina overnachten in Elda. Via het bestaande Expedia-linkblok hieronder kunnen bezoekers hotels en andere accommodaties in Elda bekijken en vergelijken. Let daarbij op de ligging, parkeergelegenheid en de afstand tot het historische centrum. Een reservering voor een accommodatie staat los van de verplichte aanmelding voor de rondleiding door de schuilkelder.
Commerciële link – MijnAlicante.nl kan een commissie ontvangen bij een reservering.
Lees ook het laatste nieuws uit de provincie Alicante.
