AOW en pensioen bij emigratie naar Spanje in het kort
AOW behouden: reeds opgebouwde Nederlandse AOW-rechten blijven bij emigratie bestaan. Ook wanneer u in Spanje woont, kunt u uw AOW ontvangen.
AOW-opbouw: wie vóór de AOW-leeftijd naar Spanje emigreert en niet langer voor de Nederlandse AOW verzekerd is, bouwt doorgaans geen verdere Nederlandse AOW op. Ieder niet-verzekerd jaar betekent normaal gesproken 2% minder AOW.
Aanvullend pensioen: pensioen dat u via een Nederlandse werkgever heeft opgebouwd blijft normaal gesproken bestaan en kan ook worden uitbetaald wanneer u in Spanje woont.
Belastingen: bent u fiscaal inwoner van Spanje, dan worden Nederlandse AOW en reguliere particuliere bedrijfspensioenen volgens het huidige belastingverdrag in beginsel in Spanje belast. Voor bepaalde overheidspensioenen gelden andere regels.
Zorgverzekering: ontvangt u AOW of een andere daarvoor kwalificerende Nederlandse wettelijke uitkering, dan kunt u onder voorwaarden via het CAK toegang krijgen tot de Spaanse publieke gezondheidszorg.
CAK en vroegpensioen: het CAK meldt dat voor nieuwe klanten met uitsluitend vroegpensioen of een overbruggingsuitkering het recht op de CAK-buitenlandregeling naar verwachting per 1 november 2026 vervalt binnen de EU/EER en Zwitserland. Bestaande klanten vallen volgens het CAK onder overgangsrecht.
Laatst gecontroleerd: 19 oktober 2026. Op deze datum omschrijft het CAK de wijziging voor vroegpensioen nog als een regeling die naar verwachting op 1 november 2026 ingaat.
Emigreren naar Spanje rond of na uw pensioen vraagt meer voorbereiding dan alleen het berekenen van uw maandelijkse inkomen. Wat gebeurt er met uw AOW wanneer u naar Spanje verhuist, waar betaalt u belasting over uw Nederlandse pensioen en hoe wordt uw zorgverzekering geregeld? Vooral voor Nederlanders die vervroegd met pensioen naar Spanje willen, zijn deze vragen belangrijk. Op deze pagina leest u hoe AOW, aanvullend pensioen, belasting en de CAK-regeling samenhangen wanneer u zich in Spanje en bijvoorbeeld de provincie Alicante vestigt.
Op deze pagina: AOW behouden en opbouwen | Vrijwillige verzekering | Aanvullend pensioen | Belastingen in Spanje | CAK en zorgverzekering | Praktische voorbeelden
Wie regelmatig aan de Costa Blanca komt, heeft misschien weleens gedacht: waarom wachten tot het pensioen om hier te gaan wonen? Wanneer de kinderen zelfstandig zijn, de hypotheek grotendeels is afgelost of voldoende vermogen beschikbaar is, kan eerder emigreren aantrekkelijk lijken. Toch is er financieel een groot verschil tussen enkele maanden overwinteren en daadwerkelijk uw woonplaats naar Spanje verplaatsen.
Vooral AOW, aanvullend pensioen, belastingen en medische zorg verdienen aandacht. Die onderwerpen hangen samen, maar volgen niet dezelfde regels. Iemand die al AOW ontvangt bevindt zich bijvoorbeeld in een andere positie dan iemand die op zijn zestigste stopt met werken en nog jaren moet overbruggen. Wanneer partners verschillende leeftijden of inkomens hebben, kunnen de gevolgen eveneens verschillen.
Emigreren betekent niet dat reeds opgebouwde pensioenrechten verdwijnen. Wel kan uw verdere AOW- en pensioenopbouw stoppen en kunnen belastingheffing en zorgverzekering veranderen. Een goede berekening vóór vertrek voorkomt dat uw financiële planning uitgaat van bedragen of verzekeringen waarop u later niet blijkt te kunnen rekenen.
Wat gebeurt er met uw AOW?
De Algemene Ouderdomswet (AOW) is het Nederlandse wettelijke basispensioen en wordt uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Hoeveel AOW u uiteindelijk ontvangt, hangt onder meer af van het aantal jaren waarin u binnen de vijftigjarige opbouwperiode voor de AOW verzekerd bent geweest en van uw woonsituatie.
Emigreert u nadat u uw AOW-leeftijd heeft bereikt, dan verdwijnen uw opgebouwde rechten niet. De SVB kan uw AOW blijven uitbetalen terwijl u in Spanje woont. Uitbetaling op een Spaanse bankrekening is mogelijk en vindt in Spanje in euro's plaats.
Het nettobedrag kan wel anders uitvallen dan wanneer u in Nederland zou wonen. Dat komt niet doordat de opgebouwde AOW verdwijnt, maar bijvoorbeeld door belastingheffing, een eventuele verdragsbijdrage voor de zorg en uw persoonlijke woonsituatie. De AOW kent verschillende bedragen voor alleenstaanden en gehuwden of samenwonenden.
Uw AOW-leeftijd hangt af van uw geboortedatum. Voor mensen geboren van 1 maart 1957 tot en met 31 december 1960 is de vastgestelde AOW-leeftijd 67 jaar. Voor mensen geboren van 1 januari 1961 tot en met 30 september 1964 is deze 67 jaar en 3 maanden. Voor latere geboortejaren zijn de leeftijden nog niet allemaal definitief vastgesteld. Controleer daarom uw persoonlijke leeftijd bij de Sociale Verzekeringsbank.
Woont u al in Spanje wanneer uw AOW ingaat, vraag de uitkering dan tijdig aan. De SVB adviseert mensen die buiten Nederland wonen om ongeveer zes maanden vóór hun AOW-leeftijd met de aanvraag te beginnen. Binnen de EU kunt u de aanvraag afhankelijk van uw situatie indienen bij de pensioeninstantie van uw woonland of van het land waar u voor het laatst sociaal verzekerd was.
Hoeveel AOW mist u?
Een belangrijk gevolg van emigreren vóór uw AOW-leeftijd is dat de Nederlandse AOW-opbouw doorgaans stopt zodra u niet meer voor de AOW verzekerd bent. Wie in Nederland woont of werkt is meestal automatisch verzekerd. Na emigratie naar Spanje kan dat veranderen. Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld bij bepaalde grensoverschrijdende werksituaties of detachering.
De volledige AOW wordt opgebouwd over de vijftig jaar vóór uw persoonlijke AOW-leeftijd. Voor ieder verzekerd jaar bouwt u 2% op. Voor ieder jaar binnen die periode waarin u niet verzekerd bent, ontbreekt normaal gesproken 2% van de volledige AOW.
Verhuist iemand bijvoorbeeld tien jaar vóór de eigen AOW-leeftijd naar Alicante en is die persoon vanaf dat moment niet meer Nederlands AOW-verzekerd, dan kan de uiteindelijke opbouw uitkomen op 80% wanneer daarvoor alle jaren volledig zijn opgebouwd. Vijf niet-verzekerde jaren betekenen doorgaans 10% minder AOW en vijftien jaren 30%.
Gaat u na emigratie in Spanje werken, dan kunt u onder de Spaanse sociale zekerheid pensioenrechten opbouwen. Europese regels zorgen ervoor dat verzekeringsperioden uit verschillende EU-landen bij de beoordeling van bepaalde pensioenrechten kunnen worden meegenomen. Spaanse verzekeringsjaren worden daarmee echter geen Nederlandse AOW-jaren: ieder land berekent en betaalt zijn eigen pensioen volgens de eigen regels.
Vraag daarom vóór vertrek bij de SVB na hoeveel AOW u al heeft opgebouwd en wat emigratie voor uw verwachte uitkering betekent. Dat is vooral belangrijk wanneer uw begroting voor wonen in Spanje uitgaat van een volledige Nederlandse AOW.
Vrijwillig AOW verzekeren
Wie na emigratie niet langer verplicht voor de AOW verzekerd is, kan zich onder voorwaarden vrijwillig verzekeren. Daarmee kan de Nederlandse AOW-opbouw na vertrek worden voortgezet.
U moet direct vóór vertrek doorgaans minimaal één jaar aaneengesloten voor AOW en Anw verzekerd zijn geweest. Ook moet u de vrijwillige verzekering binnen één jaar nadat u buiten Nederland bent gaan wonen of werken aanvragen en mag u uw AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt. Bepaalde verzekeringsperioden in andere EU-landen kunnen voor de voorwaarde van één jaar meetellen.
De vrijwillige AOW-verzekering kan normaal gesproken maximaal tien jaar duren. Voor bepaalde groepen bestaan uitzonderingen waardoor een langere verzekeringsduur mogelijk is.
De verzekering kost geld. In 2026 bedraagt de AOW-premie 17,9% van het relevante inkomen. Volgens de SVB geldt in 2026 een minimumpremie van € 569 en een maximumpremie van € 5.693 per jaar. Bij een inkomen van € 38.883 of hoger geldt in 2026 de maximumpremie.
Of vrijwillig verzekeren financieel aantrekkelijk is, verschilt per persoon. Leeftijd, inkomen, resterende jaren tot de AOW, andere pensioeninkomsten en gezinssituatie spelen allemaal mee. Vergelijk daarom de verwachte premie met de extra AOW die u door vrijwillige verzekering opbouwt.
Meer informatie staat bij de SVB over vrijwillige AOW-verzekering.
Wat gebeurt er met aanvullend pensioen?
Naast AOW hebben veel Nederlanders via een werkgever aanvullend pensioen opgebouwd. Dat kan bijvoorbeeld bij ABP, PFZW, PME, een ander pensioenfonds of een verzekeraar zijn. Deze reeds opgebouwde pensioenrechten verdwijnen normaal gesproken niet wanneer u naar Spanje verhuist.
Ook wanneer u al jaren in Spanje woont, kan een Nederlands pensioenfonds de uitkering laten ingaan zodra u volgens de pensioenregeling recht heeft op betaling. U hoeft daarvoor niet in Nederland te blijven wonen.
Emigratie kan wel invloed hebben op verdere pensioenopbouw. Stopt u met werken voor de Nederlandse werkgever waarbij u pensioen opbouwt, dan stopt doorgaans ook die pensioenopbouw. Het reeds opgebouwde bedrag blijft staan, maar nieuwe opbouw via die werkgever komt er niet meer bij.
Controleer vóór vertrek uw gegevens via Mijnpensioenoverzicht.nl en vraag uw pensioenuitvoerder wat vervroegd stoppen, een eerdere ingangsdatum en emigreren voor uw persoonlijke regeling betekenen.
Een Nederlands pensioen in Spanje laten uitbetalen is iets anders dan het pensioenvermogen daadwerkelijk overdragen naar een buitenlandse pensioeninstelling. Voor internationale pensioenoverdracht gelden aparte fiscale en pensioentechnische voorwaarden. Voor alleen ontvangst op een Spaanse rekening is zo'n overdracht niet nodig.
Lijfrenten en andere particuliere pensioenproducten kunnen fiscaal anders worden behandeld dan een regulier bedrijfspensioen. Neem die daarom afzonderlijk mee in uw planning.
Met vervroegd pensioen naar Spanje
Wie vóór de AOW-leeftijd stopt met werken, moet vooral berekenen waarvan de jaren tot de AOW worden betaald. Dat kan bijvoorbeeld spaargeld, een vroegpensioen, lijfrente of een overbruggingsuitkering zijn.
Een eerder ingaand aanvullend pensioen kan een lagere maandelijkse uitkering voor de rest van uw leven betekenen. Hoe groot het verschil is, hangt van uw pensioenregeling af. Vraag daarom bij uw uitvoerder berekeningen op voor verschillende ingangsdata.
Daarnaast kan de Nederlandse AOW-opbouw stoppen wanneer u na emigratie niet langer verzekerd bent. Wie enkele jaren vóór de AOW-leeftijd naar Spanje verhuist, moet dus zowel het effect op de AOW als het effect van een eventueel eerder ingaand bedrijfspensioen meenemen.
Voor vervroegd gepensioneerden speelt bovendien de zorgverzekering een grote rol. Het CAK heeft in 2026 een wijziging aangekondigd waardoor vroegpensioen en bepaalde overbruggingsuitkeringen voor nieuwe klanten binnen de EU/EER en Zwitserland naar verwachting vanaf 1 november 2026 niet langer zelfstandig recht geven op de buitenlandregeling.
Belasting over AOW en pensioen
Wie fiscaal inwoner van Spanje is, is daar in beginsel belastingplichtig over het wereldinkomen. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje bepaalt vervolgens welk land over specifieke Nederlandse inkomsten mag heffen en hoe dubbele belasting wordt voorkomen.
Volgens het huidige belastingverdrag wordt een regulier Nederlands bedrijfspensioen dat voortkomt uit vroegere particuliere arbeid in beginsel belast in het woonland. Woont u fiscaal in Spanje, dan betekent dit doorgaans dat Spanje het heffingsrecht heeft. De Nederlandse AOW is onder het huidige verdrag eveneens in beginsel in Spanje belast wanneer u daar fiscaal inwoner bent.
Voor pensioenen die voortkomen uit diensten aan de Nederlandse overheid gelden afwijkende verdragsregels. Nederland kan over zulke overheidspensioenen heffen. Niet ieder pensioen dat door ABP wordt betaald is echter automatisch een overheidspensioen voor het belastingverdrag. De aard van de vroegere werkzaamheden is bepalend. Heeft uw loopbaan zowel publieke als particuliere dienstjaren, dan kan een pensioen fiscaal uit verschillende delen bestaan.
Wanneer Spanje het heffingsrecht heeft, kan het nodig zijn een vrijstelling van Nederlandse loonbelasting aan te vragen. De Belastingdienst beoordeelt op basis van het belastingverdrag of uw pensioenuitvoerder geen Nederlandse loonbelasting meer hoeft in te houden. U moet daarvoor onder meer kunnen aantonen dat u fiscaal inwoner van Spanje bent.
Een vrijstelling van Nederlandse loonbelasting betekent niet dat de uitkering belastingvrij wordt. Het betekent dat de belasting volgens het verdrag in Spanje wordt geheven. Belastingen en sociale of zorgbijdragen zijn bovendien verschillende zaken: het belastingverdrag bepaalt niet automatisch waar u voor de sociale zekerheid bent verzekerd.
De Spaanse belastingdienst behandelt buitenlandse pensioenen van Spaanse fiscale inwoners in beginsel als onderdeel van het wereldinkomen, rekening houdend met het toepasselijke belastingverdrag. Meer informatie vindt u bij de Agencia Tributaria over buitenlandse pensioenen en de Nederlandse Belastingdienst over wonen in het buitenland.
Wanneer bent u fiscaal inwoner?
De bekende 183-dagenregel is belangrijk, maar niet de enige Spaanse regel voor fiscale residentie. Wie gedurende een kalenderjaar meer dan 183 dagen in Spanje verblijft, wordt volgens de Spaanse nationale wetgeving in beginsel als fiscaal inwoner beschouwd.
Spanje kijkt daarnaast naar de plaats waar het belangrijkste centrum of de basis van uw economische activiteiten of belangen ligt. Er bestaat bovendien een wettelijk vermoeden van Spaanse fiscale residentie wanneer uw niet duurzaam gescheiden echtgenoot of echtgenote en afhankelijke minderjarige kinderen gewoonlijk in Spanje wonen.
Wanneer zowel Nederland als Spanje u volgens de eigen wetgeving als inwoner beschouwen, bevat het belastingverdrag regels om vast te stellen welk land voor het verdrag als woonland geldt. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een duurzaam beschikbare woning, persoonlijke en economische betrekkingen en de plaats waar iemand gewoonlijk verblijft.
Verwar fiscale residentie niet met uitschrijving uit Nederland. Voor de Basisregistratie Personen moet u uw vertrek melden wanneer u binnen een periode van twaalf maanden naar verwachting meer dan acht maanden in het buitenland verblijft, ook wanneer u uw Nederlandse woning aanhoudt. Dat is een andere toets dan de Spaanse fiscale regels.
Laat bij voorkeur vóór emigratie berekenen wat u netto overhoudt. Dat is vooral verstandig wanneer u naast AOW meerdere pensioenen, lijfrenten, beleggingen, verhuurinkomsten of een woning in Nederland heeft.
Zorgverzekering voor gepensioneerden
Wie met pensioen naar Spanje verhuist, kan niet zonder meer zijn Nederlandse basisverzekering aanhouden. Welke zorgregeling van toepassing is, hangt af van uw pensioen, eventuele werkzaamheden en de Europese regels voor sociale zekerheid.
Wanneer Nederland volgens die regels verantwoordelijk is voor uw zorgkosten, meldt u zich aan bij het CAK. Na goedkeuring ontvangt u een S1-document. Daarmee registreert u uw recht op zorg in Spanje en krijgt u toegang tot de Spaanse publieke gezondheidszorg onder dezelfde voorwaarden die voor daar verzekerde inwoners gelden.
Het CAK adviseert emigranten met een Nederlands pensioen of Nederlandse uitkering bij voorkeur ongeveer drie maanden vóór verhuizing met de voorbereiding te beginnen. Een aanvraag kan volgens het CAK worden gedaan wanneer de pensioen- of emigratiedatum niet verder dan vijf maanden in de toekomst ligt.
Voor deze zorg betaalt u een verdragsbijdrage. De berekening bestaat uit een vast en inkomensafhankelijke delen waarop de woonlandfactor wordt toegepast. Voor Spanje bedraagt de woonlandfactor in 2026 0,4408. De nominale bijdrage van € 157 per maand vóór toepassing van die factor komt voor Spanje uit op € 69,21 per maand per bijdrageplichtige volwassene.
Die € 69,21 is nadrukkelijk niet de volledige verdragsbijdrage. Ook inkomensafhankelijke Zvw- en Wlz-delen kunnen van toepassing zijn. De uiteindelijke bijdrage hangt daarom af van uw inkomen en persoonlijke situatie. Gebruik voor een berekening de officiële financiële informatie van het CAK.
Met het S1 krijgt u toegang tot de Spaanse publieke gezondheidszorg volgens de Spaanse regels. Het document geeft niet automatisch onbeperkte vergoeding voor iedere particuliere arts of privékliniek. Wie aanvullende particuliere zorg wenst, kan daarom onderzoeken of een extra verzekering zinvol is.
Meer informatie vindt u op de informatie van het CAK over Spanje. Op MijnAlicante.nl leest u daarnaast meer over verzekeringen bij emigratie naar Alicante.
CAK-wijziging vanaf november 2026
Voor mensen die met vroegpensioen naar Spanje willen verhuizen heeft het CAK in 2026 een belangrijke wijziging aangekondigd. Deze heeft betrekking op Bijlage XI bij Europese Verordening (EG) nr. 883/2004 over de coördinatie van sociale zekerheid.
Volgens de officiële CAK-informatie hebben nieuwe klanten binnen de EU/EER en Zwitserland na de wijziging alleen nog recht op de buitenlandregeling wanneer zij een daarvoor kwalificerend Nederlands wettelijk pensioen of wettelijke uitkering ontvangen. Het CAK noemt AOW, Anw, WAO, WIA en Wajong.
Een vroegpensioen, flexibel pensioen, keuzepensioen of bepaalde overbruggingsuitkeringen zoals een RVU-uitkering geven voor nieuwe klanten dan niet langer zelfstandig recht op deze CAK-regeling. Totdat bijvoorbeeld de AOW ingaat, moet dan een andere grondslag voor medische dekking worden gevonden.
Het CAK vermeldt als verwachte ingangsdatum 1 november 2026. Op 19 oktober 2026 spreekt de officiële informatie nog steeds over een verwachte invoering. Wie rond deze datum emigreert, doet er daarom verstandig aan de actuele CAK-informatie direct vóór vertrek opnieuw te controleren.
Voor mensen die al vóór 1 november 2026 via het CAK verzekerd zijn op basis van vroegpensioen of een overbruggingsuitkering verandert volgens het CAK niets. Zij behouden hun bestaande rechten. Is uw vroegpensioen vóór 1 november ingegaan en woonde u al vóór die datum in een verdragsland, maar is uw aanmelding nog niet afgerond, dan adviseert het CAK contact op te nemen over een eventuele aanvraag met terugwerkende kracht.
Zodra later AOW of een Anw-uitkering van de SVB ingaat, kan opnieuw recht op de CAK-buitenlandregeling ontstaan wanneer ook aan de andere voorwaarden wordt voldaan.
Controleer daarom altijd de actuele informatie bij het CAK over vroegpensioen en de buitenlandregeling.
Geen recht op de CAK-regeling?
Wie niet onder de CAK-buitenlandregeling valt, moet vaststellen via welke andere route de medische zorg in Spanje wordt geregeld. Niet iedere Nederlander die naar Spanje verhuist krijgt automatisch vanaf de eerste dag toegang tot de Spaanse publieke gezondheidszorg.
Wie in Spanje in loondienst gaat werken of als zelfstandige onder de Spaanse sociale zekerheid valt, kan via die route zorgrechten verkrijgen. Wie niet werkt en uitsluitend van spaargeld of vroegpensioen leeft, bevindt zich in een andere situatie.
In bepaalde gevallen kan iemand als gezinslid worden meeverzekerd via een partner die wel onder de CAK-regeling valt. Of dat kan, wordt mede beoordeeld door de bevoegde instantie in het woonland. Het CAK adviseert hierover contact op te nemen met de zorginstantie in Spanje.
Daarnaast bestaat in Spanje onder voorwaarden het convenio especial de prestación de asistencia sanitaria, een vrijwillige betaalde aansluiting op de publieke gezondheidszorg. Daarvoor gelden voorwaarden rond onder meer verblijf, inschrijving bij de gemeente en het ontbreken van een ander recht op publieke zorg. Deze regeling is daarom niet automatisch voor iedere nieuwe emigrant direct beschikbaar.
Een particuliere Spaanse ziektekostenverzekering kan eveneens een oplossing zijn. Controleer daarbij niet alleen de premie, maar ook medische acceptatie, bestaande aandoeningen, wachttijden, eigen bijdragen, ziekenhuiskeuze en maximale dekking.
Voor economisch niet-actieve EU-burgers die langer dan drie maanden in Spanje wonen, is passende medische dekking bovendien onderdeel van de voorwaarden voor verblijfsrecht. Ook moeten voldoende middelen beschikbaar zijn om geen onredelijke belasting voor het Spaanse sociale bijstandsstelsel te vormen.
De positie van uw partner
Bij emigratie wordt vaak vooral naar het gezamenlijke huishoudinkomen gekeken. Toch is het verstandig de rechten van beide partners afzonderlijk in kaart te brengen. Dat wordt vooral belangrijk wanneer partners niet even oud zijn of wanneer één partner financieel grotendeels afhankelijk is van de ander.
Ontvangt één partner AOW en valt die persoon onder de CAK-regeling, dan kan de andere partner onder voorwaarden als gezinslid worden meeverzekerd. De Spaanse bevoegde instantie beoordeelt of iemand als gezinslid kan worden geregistreerd.
Overlijdt de AOW-gerechtigde partner, dan stopt diens AOW. Een eventueel partnerpensioen van een pensioenfonds kan volgens de eigen pensioenvoorwaarden doorgaan, maar zo'n aanvullend partnerpensioen is niet hetzelfde als een wettelijke Anw-uitkering en geeft op zichzelf niet automatisch recht op de CAK-buitenlandregeling.
Voor een Anw-uitkering gelden aparte voorwaarden. De nabestaande moet onder meer de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt en in de relevante situatie voor een thuiswonend kind jonger dan 18 jaar zorgen of minimaal 45% arbeidsongeschikt zijn. Ook moet de overleden partner voor de Anw verzekerd zijn geweest of moet een andere toepasselijke verzekeringsregel recht geven.
Controleer daarom vóór emigratie het partnerpensioen, mogelijke Anw-rechten en de gevolgen voor de zorgverzekering wanneer de verzekeringsgrondslag van één van beide partners wegvalt.
Meer informatie staat bij de SVB over de Anw.
Drie voorbeelden uit de praktijk
De gevolgen van emigreren naar Spanje verschillen sterk per leeftijd en inkomensbron. Onderstaande voorbeelden zijn vereenvoudigd; rechten, belasting en zorgverzekering moeten altijd voor de persoonlijke situatie worden beoordeeld.
Voorbeeld 1: emigreren op 55-jarige leeftijd. Iemand verhuist ruim vóór de AOW-leeftijd naar Torrevieja, stopt met werken en leeft van spaargeld. Wanneer de Nederlandse AOW-verzekering stopt, wordt zonder vrijwillige verzekering geen verdere Nederlandse AOW opgebouwd. Elf niet-verzekerde jaren kunnen 22% minder Nederlandse AOW betekenen. Spaargeld vormt bovendien geen zelfstandige grond voor de CAK-buitenlandregeling, zodat ook de medische dekking afzonderlijk moet worden geregeld.
Voorbeeld 2: op 62-jarige leeftijd stoppen. Een echtpaar verhuist naar Guardamar del Segura en één partner ontvangt uitsluitend een Nederlands vroegpensioen. Wanneer deze persoon na de aangekondigde wijziging voor het eerst onder de CAK-regeling wil vallen, geeft dat vroegpensioen naar verwachting niet langer zelfstandig recht op de buitenlandregeling. De zorgverzekering voor de jaren tot de AOW moet daarom vóór vertrek worden geregeld. Zodra de AOW begint, kan de situatie opnieuw worden beoordeeld.
Voorbeeld 3: na de AOW-leeftijd emigreren. Een stel verhuist na pensionering naar Altea. Beide partners ontvangen Nederlandse AOW en aanvullend pensioen. Hun reeds opgebouwde AOW blijft bestaan en hun pensioenfondsen kunnen blijven uitbetalen. Is Nederland volgens de Europese regels verantwoordelijk voor de zorg, dan kunnen zij zich via het CAK aanmelden en met een S1-document in Spanje registreren. Worden zij fiscaal inwoner van Spanje, dan moeten zij daarnaast rekening houden met Spaanse belasting over AOW en reguliere particuliere pensioenen.
Wat regelt u vóór vertrek?
Begin bij de SVB met een controle van uw AOW-opbouw en persoonlijke AOW-leeftijd. Vraag vervolgens bij pensioenfondsen of verzekeraars hoeveel pensioen u bij verschillende ingangsdata ontvangt en controleer ook het partnerpensioen.
Breng daarna de fiscale gevolgen in kaart. Heeft u AOW, meerdere pensioenuitkeringen, een lijfrente, beleggingen of een woning in Nederland, dan kan deskundig advies over zowel Nederlandse als Spaanse belastingregels verstandig zijn.
Controleer de zorgverzekering ruim vóór vertrek. Het CAK adviseert waar mogelijk ongeveer drie maanden voorbereidingstijd. Wacht bij een geplande emigratie rond 1 november 2026 niet tot na vertrek met het beoordelen van de gevolgen van de aangekondigde wijziging voor vroegpensioen.
Verblijft u binnen een periode van twaalf maanden naar verwachting meer dan acht maanden buiten Nederland, dan moet u uw vertrek bij uw Nederlandse gemeente melden. In Spanje krijgt u bij langdurig verblijf te maken met onder meer inschrijving bij de gemeente en, wanneer van toepassing, registratie als EU-burger. Een NIE-nummer, gemeentelijke inschrijving, verblijfsrecht en fiscale residentie zijn verschillende zaken en moeten niet met elkaar worden verward.
Maak ten slotte een begroting van het netto-inkomen en de werkelijke kosten in Spanje. Neem daarin naast wonen en boodschappen ook belastingen, verzekeringen, vervoer, medische kosten en reizen naar Nederland of België mee.
Veelgestelde vragen
Kan ik Nederlandse AOW in Spanje ontvangen? Ja. Uw reeds opgebouwde AOW-rechten blijven bestaan wanneer u naar Spanje verhuist. De SVB kan de uitkering ook op een Spaanse bankrekening betalen.
Verlies ik AOW door emigratie? Uw reeds opgebouwde AOW verdwijnt niet. Emigreert u vóór de AOW-leeftijd en bent u daarna niet meer verzekerd, dan stopt doorgaans wel de verdere opbouw. Ieder niet-verzekerd jaar betekent normaal 2% minder volledige AOW.
Kan ik vrijwillig AOW blijven opbouwen? Dat kan onder voorwaarden. U moet onder meer tijdig aanvragen en direct vóór vertrek doorgaans minimaal één jaar verzekerd zijn geweest. De vrijwillige verzekering kost jaarlijks premie.
Betaal ik in Spanje belasting over AOW? Bent u fiscaal inwoner van Spanje, dan is Nederlandse AOW volgens het huidige belastingverdrag in beginsel in Spanje belastbaar. Voor reguliere particuliere bedrijfspensioenen geldt doorgaans hetzelfde. Voor bepaalde overheidspensioenen gelden andere verdragsregels.
Kan ik met vroegpensioen via het CAK verzekerd zijn? Volgens het CAK gaat dat voor nieuwe klanten met uitsluitend vroegpensioen of bepaalde overbruggingsuitkeringen binnen de EU/EER en Zwitserland naar verwachting vanaf 1 november 2026 veranderen. Controleer de definitieve situatie bij het CAK vóór emigratie.
Heb ik altijd een particuliere zorgverzekering nodig? Nee. Dat hangt af van uw persoonlijke verzekeringsgrondslag. U kunt bijvoorbeeld via het CAK, Spaanse sociale zekerheid of als gezinslid recht op publieke zorg hebben. Wie geen dergelijke grondslag heeft, moet een andere passende dekking regelen.
Kan ik Nederlands en Spaans pensioen ontvangen? Ja. Wie in beide landen rechten heeft opgebouwd, kan onder de toepasselijke voorwaarden uit beide landen pensioen ontvangen. Ieder land berekent en betaalt zijn eigen deel.
Kan mijn bedrijfspensioen eerder ingaan? Dat hangt af van uw pensioenregeling. Een eerdere ingangsdatum leidt vaak tot een lagere maandelijkse uitkering. Vraag uw pensioenuitvoerder om persoonlijke berekeningen.
Met een gerust gevoel emigreren
Emigreren naar Spanje is meer dan een verhuizing naar een zonniger klimaat. Wanneer AOW en pensioen een belangrijk deel van uw inkomen vormen, bepalen de opgebouwde rechten, belastingpositie en zorgverzekering mede hoeveel financiële ruimte u werkelijk heeft.
Vooral wie vóór de AOW-leeftijd vertrekt, moet verder kijken dan het bedrag van het vroegpensioen of spaargeld. Minder AOW-opbouw en het regelen van medische dekking kunnen de financiële planning aanzienlijk veranderen. De aangekondigde CAK-wijziging rond vroegpensioen maakt dat vanaf eind 2026 extra belangrijk.
Leg daarom vóór de definitieve verhuizing uw AOW-overzicht, pensioenberekeningen, belastingpositie en zorgverzekering naast elkaar. Controleer daarbij ook de situatie van uw partner. Met die informatie kunt u veel beter beoordelen of emigreren naar Spanje financieel haalbaar is en welke zaken vóór vertrek nog moeten worden geregeld.
Wilt u zich verder voorbereiden op wonen aan de Costa Blanca? Bekijk dan onze informatie over emigreren naar Alicante, lees meer over wonen in Spanje of bekijk onze uitleg over verzekeringen bij emigratie. Via het overzicht van alle 141 gemeenten in de provincie Alicante kunt u daarnaast verschillende woonplaatsen vergelijken.
Officiële bronnen en verdere informatie:
Sociale Verzekeringsbank – AOW buiten Nederland
SVB – Voorwaarden vrijwillige AOW-verzekering
CAK – Verandering buitenlandregeling bij vroegpensioen
CAK – Verdragsbijdrage en woonlandfactor
Overheid.nl – Belastingverdrag Nederland en Spanje
Agencia Tributaria – Buitenlandse pensioenen
Europese Unie – Pensioen bij wonen in een ander EU-land
Dit artikel geeft algemene informatie. Pensioen-, belasting- en verzekeringsregels kunnen per persoon verschillen en regelgeving kan veranderen. Controleer bij belangrijke beslissingen altijd uw persoonlijke situatie bij de bevoegde instanties of een deskundige.
Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 19 oktober 2026.
