In het binnenland van de provincie Alicante groeit de spanning tussen landbouw en de snelle uitbreiding van zonneparken. In het dal van de Vinalopó, bekend om de tafeldruif die per tros wordt ingepakt, waarschuwen telers dat vruchtbare grond stap voor stap verdwijnt. Spaanse media meldden in de nacht en vroege ochtend van zaterdag 27 december 2025 opnieuw dat steeds meer landbouwpercelen in beeld komen voor grote zonneprojecten. Producenten zeggen dat het niet alleen om energie gaat, maar ook om banen, water, landschap en een traditie die al generaties lang bij deze streek hoort. De discussie speelt vooral rond plaatsen als Novelda, Aspe, Monforte del Cid en La Romana, waar druiventeelt en nieuwe energieplannen elkaar steeds vaker kruisen.
Druivengebied verliest landbouwgrond
Volgens recente berichtgeving is in het Vinalopó-gebied de afgelopen jaren al een flink oppervlak aan druivenpercelen verdwenen. Er wordt gesproken over duizenden hectaren die niet meer in gebruik zijn voor druiventeelt, door allerlei oorzaken: lage marges, vergrijzing, waterdruk en de verkoop of verhuur van grond voor andere projecten. Zonneparken leggen daar nu extra gewicht op. Telers en coöperaties stellen dat juist de percelen die geschikt zijn voor druiven vaak vlak, goed bereikbaar en al lang ontgonnen zijn, en daardoor aantrekkelijk lijken voor ontwikkelaars. Zij vrezen dat een reeks “losse” beslissingen uiteindelijk uitmondt in een blijvende verschuiving: minder landbouwgrond, minder productie en minder ruimte om jonge boeren te laten instromen.
Boeren vrezen voor water en werk
In de Vinalopó is water al jaren een gevoelig onderwerp. Druiven zijn niet het meest dorstige gewas, maar stabiele irrigatie blijft essentieel om kwaliteit te halen, zeker in warme en droge periodes. Telers benadrukken dat landbouw niet alleen een productieketen is, maar ook een netwerk van seizoenswerk, transport, sortering en verpakking. In een streek waar veel gezinnen afhankelijk zijn van agrarisch werk, kan het verdwijnen van percelen doorwerken tot in pakstations en toeleveranciers. Voorstanders van zonneparken wijzen op nieuwe banen en lokale inkomsten, maar de landbouwsector noemt die banen vaak tijdelijk en minder breed verdeeld. Het gevolg is een klassieke spanning: korte termijn opbrengst tegenover een economie die al decennia om de druif heen gebouwd is.
Zonne-energie botst met landschap
De energietransitie wordt in Spanje stevig doorgezet, en ook Alicante krijgt te maken met aanvragen voor grote installaties. De landbouwsector zegt niet “tegen” zonne-energie te zijn, maar vraagt om andere keuzes: liever panelen op daken van industrie en winkels, op parkeerterreinen, of op minder vruchtbare gronden die al zijn aangetast. In de praktijk draait de discussie vaak om locatie en schaal. Grote aaneengesloten velden met panelen veranderen het open landschap en kunnen het karakter van het dal aantasten, zeggen lokale stemmen. Daarbij komt dat druivenpercelen, zeker in de zomer, een groen lint vormen in een verder droog gebied. Dat beeld is voor veel inwoners en bezoekers onderdeel van de identiteit van het binnenland, net zoals amandel- en olijfgaarden dat elders zijn.
Waarom deze druif bijzonder is
De tafeldruif uit de Vinalopó is geen gewone druif uit de supermarkt. In dit gebied worden trossen één voor één in papieren zakjes verpakt terwijl ze nog aan de plant hangen. Dat beschermt tegen zon, wind, insecten en spuitresten, en zorgt voor een gelijkmatiger rijping en een herkenbare kwaliteit. Die methode vraagt veel handwerk en kennis, en daardoor ook veel arbeidsuren. Spaanse bronnen noemen voor de streek productievolumes die per jaar kunnen oplopen tot tientallen miljoenen kilo’s, waarbij een deel onder een beschermde herkomstnaam op de markt komt. Rond Kerst en Oud & Nieuw krijgt de druif extra aandacht, omdat tafeldruiven traditioneel horen bij de twaalf druiven op oudejaarsnacht. Voor telers is die zichtbaarheid belangrijk, maar het maakt ook pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk de regio is van één iconisch product.
Een boer als voorbeeld van schaal
In de berichtgeving van zaterdag wordt een lokale producent aangehaald die jaarlijks rond de 1,5 miljoen kilo druiven afzet. Dat soort cijfers laat zien hoe professioneel en grootschalig sommige bedrijven inmiddels zijn, ondanks het ambachtelijke karakter van het “inpakken per tros”. Tegelijkertijd werkt de sector met smalle marges: kosten voor arbeid, water, verpakking en energie stijgen, terwijl de verkoopprijs sterk afhankelijk is van vraag en concurrentie. Telers geven aan dat onzekerheid over grondgebruik extra druk zet op investeringen. Als percelen op termijn mogelijk verdwijnen of van eigenaar wisselen, wordt het lastiger om te vernieuwen, nieuwe rassen te testen of irrigatie te verbeteren. Daardoor kan een moderne, exportgerichte teelt juist kwetsbaar worden, terwijl die de regio economisch veel oplevert.
Wat sector en gemeenten willen
Lokale stemmen vragen vooral om duidelijker regels en een provinciale of regionale visie op waar zonneparken wel en niet passen. Gemeenten zitten in een lastige positie: zij willen bijdragen aan schone energie en krijgen te maken met investeerders, maar zij moeten ook het landschap beheren en werkgelegenheid beschermen. De landbouwsector vraagt om ruimtelijke grenzen, betere bescherming van vruchtbare gronden en een snellere route voor alternatieven zoals zonne-energie op bestaande bebouwing. Ook klinkt de roep om overleg met coöperaties en herkomstorganisaties, zodat plannen niet “achteraf” worden uitgelegd maar vooraf worden getoetst op gevolgen. Het draait daarbij niet alleen om natuur, maar ook om voedselproductie en de vraag welke economie de streek in de komende twintig jaar wil zijn.
Gevolgen voor prijs en export
Wanneer het areaal druiven verder krimpt, kan dat op termijn effect hebben op beschikbaarheid, export en prijs. Minder volume betekent niet automatisch hogere inkomsten, omdat vaste kosten en internationale concurrentie blijven bestaan. Bovendien is juist continuïteit belangrijk voor afnemers in Europa: supermarkten en groothandels willen zekerheid over levering en kwaliteit. In eerdere berichten over de campagne 2025 werd al gewezen op een markt die niet altijd meezit en op jaren waarin vraag en prijzen wisselend zijn. Als daar structureel minder grond bij komt, kan de sector minder flexibel worden bij tegenslag door hitte, wind of regen. Voor de provincie Alicante is dat relevant, omdat de druif niet alleen een landbouwproduct is, maar ook een visitekaartje: het verhaal van het dal, het handwerk en de herkomst is onderdeel van de reputatie van het binnenland.
Bronnen: El Español (Alicante), La Razón, Alicante al Día, Noveldadigital, MG Wines Group, 5barricas (Valencia Plaza)
