Tussen zee, duinen en dennen
Orihuela Costa wordt vaak eerst geassocieerd met stranden, baaien en woonwijken, maar wie iets beter kijkt, ontdekt een landschap dat veel rijker en gevarieerder is dan de eerste aanblik doet vermoeden. De natuur in en rond Orihuela Costa leeft op meerdere niveaus tegelijk. Aan de kust liggen rotsige kapen, kleine zandbaaien en onder water waardevolle zeegrasvelden. Iets landinwaarts verandert het beeld abrupt: daar begint het halfdroge mediterrane landschap van de Sierra Escalona en de Dehesa de Campoamor, een van de belangrijkste bos- en struikgebieden van het zuiden van de provincie Alicante. En op korte rijafstand liggen bovendien de beroemde zoutmeren van La Mata en Torrevieja, waar vogels, zoutminnende planten en open water een heel andere wereld vormen. Juist die afwisseling maakt Orihuela Costa interessant voor mensen die niet alleen aan zee willen wonen, maar ook waarde hechten aan natuur, stilte en landschappen die telkens een ander gezicht laten zien.
Sierra Escalona en Dehesa de Campoamor
Het belangrijkste natuurgebied bij Orihuela Costa is zonder twijfel Sierra Escalona en de Dehesa de Campoamor. Dit beschermde gebied ligt tussen Orihuela, Pilar de la Horadada en San Miguel de Salinas en geldt als de grootste en belangrijkste bosmassa van het zuiden van Alicante. Het landschap is hier uitgesproken mediterraan en halfdroog, met glooiende heuvels, droge rambla’s, open stukken struikgewas en uitgestrekte dennenzones. Sierra Escalona is al beschermd als Natura 2000-gebied en als beschermd landschap. In april 2026 meldden regionale media bovendien dat het gebied een belangrijke stap heeft gezet richting officiële status als natuurpark, na goedkeuring van het natuurordeningsplan. Dat maakt het gebied niet alleen ecologisch belangrijk, maar ook bestuurlijk steeds zwaarder beschermd. Voor bewoners van Orihuela Costa is dit een groot voordeel: binnen korte afstand van de zee ligt een landschap dat veel wilder en stiller aanvoelt dan de kustzone zelf.
Welke planten, struiken en bomen groeien er?
Wie door de Sierra Escalona en de omgeving van Campoamor wandelt, merkt al snel dat het geen dicht, groen bergbos is zoals in het noorden van Spanje, maar een mediterrane wereld van licht, harsgeur en droogteresistente planten. De meest voorkomende boom is de Aleppoden, in het Spaans pino carrasco, die hier grote natuurlijke dennenbestanden vormt. Daaronder groeit een rijke onderlaag van struiken en lage planten, met onder meer mastiek, kermeseik, palmstruik, aardbeiboom, meidoornachtige doornstruiken, rozemarijn en tijm. Op open, droge plekken tref je bovendien een mozaïek van kruidachtige planten en kleine steppeachtige vegetatie, typisch voor het zuidoosten van Spanje. Dichter bij de kust verandert het beeld opnieuw. Daar vind je zouttolerante soorten, duinvegetatie en planten die aangepast zijn aan wind en zeelucht. In de zoutmeren van La Mata en Torrevieja groeien dan weer bijzondere planten van zoute bodems en vochtige randen, zoals zeekraalachtige soorten, lage zoutstruiken, riet en biezen. Samen maken zij van de regio rond Orihuela Costa een botanisch veel gevarieerder gebied dan de bebouwing doet vermoeden.
Dieren in de heuvels en bossen
De fauna van Sierra Escalona is opvallend rijk. Vooral voor vogels is dit gebied van groot belang. Het landschap biedt ruimte aan roofvogels zoals de buizerd, de slangenarend, de havik en de dwergarend, terwijl ook de havikarend in het gebied is gemeld als broed- of rustvogel van bijzondere waarde. Dat is een van de redenen waarom Sierra Escalona al langer als vogelbeschermingsgebied van groot belang wordt gezien. Maar het leven beperkt zich hier niet tot de lucht. In de struiklagen en open boszones leven konijnen in grote aantallen, en juist die vormen de voedselbasis voor veel roofdieren en roofvogels. Daarnaast komen er zoogdieren voor als vos, genetkat, das en verschillende kleine marterachtigen. Reptielen horen even goed bij dit landschap: slangen, hagedissen en gekko’s profiteren van de warme stenen, open plekken en droge bermen. Wie in alle stilte wandelt, merkt dat de natuur hier niet luidruchtig is, maar juist subtiel aanwezig: een snelle schaduw boven het pad, geritsel in het struikgewas, of de diepe roep van een uil in de schemering.
Onder water: Posidonia en zeeleven
Ook onder het wateroppervlak heeft Orihuela Costa een natuurlijke rijkdom die vaak onzichtbaar blijft voor wie alleen vanaf het strand kijkt. Voor de kust van Cabo Roig en langs andere delen van de kuststrook liggen onderwaterweiden van Posidonia oceanica en op sommige plaatsen ook Cymodocea nodosa. Dat zijn geen algen, maar bloeiende zeeplanten die een sleutelrol spelen in het Middellandse Zeegebied. Ze zuiveren het water, vangen sediment, beschermen de kust en vormen een schuil- en kraamkamer voor talloze kleine vissen en andere zeedieren. Juist dankzij die velden blijft het water langs delen van Orihuela Costa zo helder. De zeegrasvelden zijn gevoelig voor vervuiling, ankers en verstoring, en daarom genieten ze wettelijke bescherming. Wie snorkelt langs rotsige zones of bij rustige baaien ziet niet alleen zand en steen, maar een levend systeem waar kleine vissoorten, schelpdieren en andere mariene organismen van afhankelijk zijn. Dat onderwaterlandschap is misschien minder zichtbaar dan een duin of een dennenbos, maar ecologisch minstens zo belangrijk.
De zoutmeren als vogelwereld
Een van de bekendste natuurgebieden in de buurt van Orihuela Costa is het natuurpark Lagunas de La Mata y Torrevieja. Dit park ligt op korte afstand van de kust en bestaat uit twee grote zoutmeren die samen een heel eigen landschap vormen. Het is een gebied van roze en blauwe schakeringen, glinsterend zout, open lucht en lange oevers waar vogels zich thuis voelen. De hoge zoutconcentratie maakt het gebied uitzonderlijk, en dat heeft gevolgen voor zowel planten als dieren. In de lagunes leven kleine zoutkreeftjes en andere organismen die dienen als voedselbron voor tal van vogels. Het park is daardoor een bekende plek voor flamingo’s, kluten, steltkluten, zwarte halsfuut, witkopeend en verschillende soorten sterns en plevieren. Voor vogelliefhebbers is het een van de mooiste plekken in de zuidelijke provincie Alicante. Voor bewoners van Orihuela Costa is het vooral bijzonder dat zo’n bijna buitenaards landschap zo dichtbij ligt: een plek waar je binnen een half uur van strandpromenade naar stilte, zoutvlakte en flamingoroze water kunt overstappen.
Planten van zout en wind
De vegetatie rond de lagunes en in andere zoute zones rond Orihuela Costa vraagt om een apart verhaal. Hier groeien planten die nauwelijks op gewone tuingrond zouden overleven, maar die zich juist thuis voelen op zilte bodem. Op de zouthoudende randen van de meren staan lage zoutstruiken en zeekraalachtige planten, afgewisseld met riet, biezen en op minder natte plekken tamarisk en andere soorten die goed tegen zout en wind kunnen. Deze vegetatie lijkt op het eerste gezicht misschien sober, maar heeft grote ecologische waarde. Zij houdt bodem vast, biedt schuilplaatsen aan vogels en insecten en laat zien hoe aangepast het leven in deze regio is aan droogte en zout. Ook dichter bij de kust zie je dit terug. Tussen de rotsen, aan de rand van zandige stroken en langs open kustdelen groeien planten die klein blijven, laag kruipen en stevig wortelen om wind en zeespray te weerstaan. Het zijn geen uitbundige bossen, maar juist landschappen van ingehouden kracht, waar elke plant lijkt te bewijzen dat overleven ook iets elegants kan hebben.
Actieve natuurbeleving rond Orihuela Costa
De natuur rond Orihuela Costa is niet alleen iets om naar te kijken, maar ook iets om actief te beleven. In Sierra Escalona zijn er routes en paden die aantrekkelijk zijn voor wandelaars, fietsers en hardlopers die het kustgevoel willen afwisselen met meer open, ruig terrein. In de omgeving van het informatiecentrum van Sierra Escalona worden educatieve activiteiten en natuurbeleving gestimuleerd, juist omdat het gebied steeds meer wordt gezien als een ecologisch visitekaartje van zuid-Alicante. Het natuurpark van La Mata en Torrevieja is dan weer ideaal voor rustige wandelingen, vogelobservatie, fietstochten en educatieve uitstappen. Langs de kust zelf zijn strandwandelingen, korte rotspaden en snorkeltrips populaire manieren om natuur en ontspanning te combineren. Dat alles maakt Orihuela Costa interessant voor mensen die wonen in Spanje niet alleen met zon en zee verbinden, maar ook met ruimte om buiten te zijn. De kust is hier niet het einde van het landschap, maar juist het begin van een bredere natuurlijke omgeving die steeds een nieuw decor biedt.
Waarom deze natuur het gebied bijzonder maakt
Wie alleen naar de bebouwing kijkt, zou kunnen denken dat Orihuela Costa vooral een woon- en vakantiezone is. Maar juist de natuur rondom geeft het gebied diepte en evenwicht. De zeegrasvelden voor de kust beschermen het mariene leven en helpen de waterkwaliteit hoog te houden. De zoutmeren brengen vogels, zoutflora en open landschappen samen in een decor dat bijna nergens anders in de regio zo aanwezig is. Sierra Escalona en de Dehesa de Campoamor voegen daar een heel ander hoofdstuk aan toe: bos, roofvogels, konijnen, droge rambla’s en mediterrane struikvegetatie op een schaal die in dit deel van Alicante zeldzaam is. Daardoor heeft Orihuela Costa meer natuurlijke lagen dan veel andere kustgebieden. Wie er woont of verblijft, leeft dus niet alleen aan zee, maar tussen verschillende ecosystemen die elk hun eigen kleur, geur en ritme hebben. Dat maakt de plaats aantrekkelijk voor natuurliefhebbers, wandelaars, vogelaars en voor iedereen die de Costa Blanca graag breder ziet dan strand alleen.