Een spoorlijn die nu nog langs de kust van Alicante loopt, kan in de toekomst veranderen in een lange groene route voor wandelaars en fietsers. De gemeente heeft het plan opgenomen in het nieuwe ruimtelijke toekomstplan voor de stad. Het gaat om de bestaande spoorstrook die vanaf het centrum langs de wijk San Gabriel en het havengebied richting het zuiden loopt. Zodra treinen via de geplande Variante de Torrellano een andere route krijgen, wil Alicante de vrijgekomen grond niet volbouwen of ongebruikt laten liggen. Het stadsbestuur ziet hier juist ruimte voor bomen, planten, wandelpaden en een doorgaande fietsverbinding. De groene route moet uiteindelijk het Parque Central, het centrum, de kust, de havenomgeving en de luchthaven Alicante-Elche Miguel Hernández met elkaar verbinden. Voor inwoners en bezoekers kan zo een opvallend nieuw lint ontstaan door een deel van Alicante dat nu sterk wordt bepaald door spoorrails, wegen en bedrijventerreinen.
Spoorlijn kan plaatsmaken voor groen
De spoorlijn langs de kust wordt momenteel gebruikt door treinen tussen Alicante, Elche en Murcia. Vooral bij San Gabriel liggen de rails dicht bij woningen, het strand en de haven. De lijn vormt daar al jaren een fysieke scheiding tussen verschillende delen van de wijk. De gemeente wil deze barrière op termijn verwijderen, maar dat kan pas wanneer de treinen daadwerkelijk over een nieuwe route rijden. In het gemeentelijke plan wordt de oude spoorstrook vervolgens ingericht als een groene verbinding voor langzaam verkeer. Dat betekent dat wandelaars en fietsers er de belangrijkste gebruikers moeten worden. De route moet aansluiten op andere groene projecten in Alicante, waaronder het toekomstige Parque Central en de geplande groene gordel van ongeveer negentien kilometer rond delen van de stad. Alicante hoopt daarmee losse parken, woonwijken en kustgebieden beter met elkaar te verbinden, zodat er uiteindelijk een samenhangend netwerk ontstaat.
Route loopt richting de luchthaven
Voor veel Nederlanders en Belgen is vooral de verbinding richting de luchthaven interessant. Alicante-Elche Miguel Hernández Airport is een van de drukste luchthavens van Spanje, maar heeft nog altijd geen rechtstreekse trein- of tramverbinding met het centrum van Alicante. Reizigers zijn voorlopig afhankelijk van de luchthavenbus, taxi, huurauto of particulier vervoer. Het nieuwe groene spoorpad verandert dat niet direct. Het is in de eerste plaats bedoeld als wandel- en fietsroute en niet als vervanging voor een trein naar de terminal. Toch wil de gemeente de vrijgekomen spoorstrook gebruiken om een duurzame verbinding te creëren tussen Alicante en de luchthavenomgeving. Hoe dicht het uiteindelijke pad bij de terminal komt en welke aansluitingen onderweg nodig zijn, moet nog technisch worden uitgewerkt. Het plan laat vooral zien dat Alicante de ruimte tussen stad en luchthaven niet langer uitsluitend als verkeers- en industriegebied wil behandelen.
San Gabriel krijgt nieuwe ruimte
De grootste verandering kan zichtbaar worden in San Gabriel, de zuidelijke kustwijk van Alicante. Hier rijden de treinen vlak langs woningen en op korte afstand van het strand. Bewoners vragen al jaren aandacht voor de bereikbaarheid, de spoorbarrière en de kwaliteit van de openbare ruimte. Wanneer de rails verdwijnen, ontstaat een lange vrije strook die de wijk directer met de kust en andere delen van Alicante kan verbinden. De gemeente wil die ruimte gebruiken voor groen, wandelen en fietsen. Dat kan San Gabriel aantrekkelijker maken voor inwoners, maar ook voor bezoekers die de zuidkant van de stad nu vooral vanuit een trein of vanaf de drukke Avenida de Elche zien. De plannen sluiten bovendien aan bij de toekomstige ontwikkeling van Parque del Mar, een gebied tussen San Gabriel, de haven en het centrum. Voor dit eerste deel heeft Alicante al een voorstel voor samenwerking naar spoorbeheerder Adif gestuurd.
Omlegging bepaalt het tempo
Het groene pad kan pas worden aangelegd wanneer de Variante de Torrellano gereed is en de bestaande spoorlijn niet langer nodig is voor het normale treinverkeer. Adif heeft in april 2026 voor 5,1 miljoen euro opdracht gegeven voor het uitwerken van de tweede fase van die spooromlegging. Het onderzochte traject is ongeveer 10,3 kilometer lang en loopt vanaf het treinstation van Alicante naar de aansluiting op de afzonderlijke spoorvariant bij de luchthaven. De nieuwe route moet ruimte bieden aan reizigerstreinen en goederentreinen en maakt deel uit van een veel grotere herinrichting van het spoor rond Alicante en Elche. Het gaat voorlopig nog om het maken van technische ontwerpen. Er is voor de volledige omlegging en de daaropvolgende aanleg van het groene pad nog geen definitieve openingsdatum bekendgemaakt. Ook een volledige begroting voor de wandel- en fietsroute ontbreekt op dit moment.
Havenspoor moet onder de grond
Niet alleen de reizigerstreinen spelen een rol in het plan. De haven van Alicante moet bereikbaar blijven voor goederentreinen. Daarom stelt de gemeente voor om de toekomstige spoortoegang tot de haven ondergronds aan te leggen. Door deze goederenverbinding te laten verdwijnen onder het maaiveld, kan bovengronds meer ruimte ontstaan voor groen, woongebieden en verbindingen tussen bestaande wijken. De huidige spoorstructuur loopt langs verschillende bedrijfsterreinen en vormt op meerdere plaatsen een harde grens in de stad. De gemeente ziet de combinatie van een nieuwe treinroute, een ondergrondse havenverbinding en een groen pad als een kans om de hele zuidwestelijke kant van Alicante opnieuw in te richten. Daarbij moet de haven economisch bereikbaar blijven, terwijl bewoners minder last hebben van spoorrails die woonwijken en de kust van elkaar scheiden. Voor uitvoering is wel nauwe samenwerking nodig tussen de gemeente, Adif, het ministerie en het havenbedrijf.
Nieuwe woningen langs de route
Een deel van het huidige spoor loopt langs de bedrijfsterreinen Florida Babel en Rabasa. Alicante wil deze gebieden op langere termijn gedeeltelijk veranderen in nieuwe woonwijken. In de gemeentelijke plannen wordt rekening gehouden met ongeveer 12.300 woningen in de bredere ontwikkelingszones. De groene route moet voorkomen dat deze toekomstige buurten los komen te liggen van de bestaande stad. Bewoners zouden via het pad makkelijker richting het centrum, de kust, het Parque Central en andere wijken kunnen wandelen of fietsen. Tegelijk wil de gemeente bomen en andere begroeiing toevoegen om schaduw te creëren en de temperatuur in de stedelijke omgeving te verlagen. Dat wordt steeds belangrijker in een stad waar lange hitteperioden en warme nachten vaker voorkomen. De precieze inrichting staat nog niet vast. Zaken als verlichting, rustplaatsen, veilige kruisingen en afzonderlijke gedeelten voor fietsers en wandelaars moeten later worden uitgewerkt.
Voorlopig blijft de trein rijden
Hoewel de eerste tekeningen een aantrekkelijk toekomstbeeld laten zien, verandert er voor reizigers en omwonenden niet meteen iets. De treinen blijven voorlopig via San Gabriel en de bestaande kustlijn rijden. Eerst moeten de ontwerpen voor de Variante de Torrellano worden afgerond, waarna verdere goedkeuring, financiering en aanleg volgen. Ook het gemeentelijke ruimtelijke plan moet nog verschillende administratieve stappen doorlopen. De gemeente wil met een afzonderlijke wijziging van het huidige bestemmingsplan alvast vooruitgang boeken rond Parque del Mar, zodat het eerste deel mogelijk eerder kan worden voorbereid. Voor bewoners is dat belangrijk, omdat grote spoorprojecten vaak vele jaren duren. Het nieuwe groene pad is daarom nog geen project waar vakantiegangers komende zomer al overheen kunnen fietsen. Het is wel een duidelijke keuze voor de toekomstige invulling van de spoorgrond zodra de rails langs de kust daadwerkelijk kunnen verdwijnen.
Meer lezen over Alicante
De nieuwe plannen sluiten aan bij eerdere ontwikkelingen rond het spoor en de luchthaven. Op Mijn Alicante lees je in Nieuwe stap in spoorplan Torrellano waarom de omlegging belangrijk is voor het treinverkeer rond Alicante, Elche en de luchthaven. De mogelijke verdwijning van de kustlijn raakt ook de wijk San Gabriel. Meer over de situatie bij het strand lees je in Zorgen om strand San Gabriel groeien. Reizigers die voorlopig nog met het openbaar vervoer naar de terminal gaan, vinden praktische informatie in Meer bussen naar luchthaven Alicante, waarin de uitbreiding van de rechtstreekse busverbinding tussen de stad en het vliegveld wordt uitgelegd.
Bronnen: Alicante Plaza, Ayuntamiento de Alicante en Adif.