Start procedure bij gemeentebestuur
Het stadsbestuur van Alicante wil volgende week de eerste formele stap zetten voor een nieuw beschermingsplan voor Nueva Tabarca. In de Junta de Gobierno Local, het dagelijks bestuur van de gemeente, staat de start van de officiële procedure op de agenda. Het plan moet de woonkern en het erfgoed op het eiland beter afschermen, met duidelijke regels voor bouwen, verbouwen en slopen. In de gemeenteraad is toegelicht dat het document nu naar de volgende fase gaat: de strategische beoordeling van milieu en ruimte door de Generalitat Valenciana. Daarmee wordt bepaald welke voorwaarden nodig zijn voordat het plan definitief kan worden vastgesteld.
Geen nieuwe bouw op Tabarca
De kern van het plan is dat Tabarca geen nieuwe uitbreiding krijgt. Het voorstel is bewust “klein en terughoudend” opgezet, met de nadruk op behoud in plaats van groei. Nieuwe bouwgebieden worden niet toegevoegd, en de aandacht blijft gericht op het bestaande stedelijke gebied binnen de ommuurde kern. Een belangrijk punt is dat ook de landtong (het smalle stuk dat het eilandlandschap vormt) expliciet als niet-bebouwbaar gebied wordt meegenomen. Daarmee wil Alicante voorkomen dat er op termijn toch druk ontstaat om buiten de historische kern te bouwen. Volgens de gemeente is dit de eerste keer dat een beschermingsplan dit deel zo duidelijk vastlegt, juist om het karakter van Tabarca te bewaken.
Catalogus beschermt 57 belangrijke plekken
Het plan werkt met een catalogus van beschermde onderdelen die in totaal 57 elementen omvat. Daarin vallen niet alleen bekende bouwwerken, maar ook verschillende soorten erfgoed: religieuze gebouwen, civiele en militaire onderdelen en traditionele woningen. In de opsomming gaat het bijvoorbeeld om onderdelen van de verdedigingswerken en poorten, maar ook om herkenbare plekken en gebouwen die samen het beeld van Tabarca vormen. Het uitgangspunt is dat deze objecten niet alleen als losse “monumenten” worden gezien, maar als onderdelen van één geheel. De gemeente wil dat het eiland herkenbaar blijft als historische nederzetting met een eigen schaal en ritme, ook wanneer er renovaties of herstelwerk nodig zijn.
109 huizen krijgen extra bescherming
Naast de catalogus komt er een bredere bescherming voor meer dan honderd traditionele huizen. Het plan noemt een beschermingslaag voor 109 traditionele stadswoningen, bedoeld om het straatbeeld en de typische bebouwing te behouden. Die bescherming gaat verder dan alleen een gevel: er worden regels genoemd over het behoud van de bestaande bouwmassa, de dakvormen en de indeling van openingen zoals ramen en deuren. Ook afwerking, materialen, textuur en karakteristieke details tellen mee. Het idee is dat niet elk huis los van de straat kan worden aangepakt, omdat juist de samenhang het eiland zijn uitstraling geeft. In de praktijk betekent dit dat ingrepen die het historische beeld aantasten moeilijker worden, ook als een woning op zichzelf geen “monumentstatus” heeft.
Strengere regels voor verbouwen
Voor eigenaren en huurders op Tabarca draait het plan vooral om duidelijkheid: wat mag wel, en wat mag niet? De gemeente wil werken met typologieën (categorieën van gebouwen) en met verschillende beschermingsniveaus. Zo worden gebouwen ingedeeld als religieus, bijzonder, militair, civiel, traditioneel tussen muren, of juist modern. Per niveau worden de toegestane ingrepen vastgelegd, zodat vooraf duidelijk is welke onderdelen moeten blijven zoals ze zijn. Een streng punt is dat sloop en nieuwbouw vooral alleen mogelijk blijven bij moderne gebouwen, niet bij traditionele huizen. Ook extra verdiepingen of ingrepen die het volume vergroten worden beperkt. Verder wil de gemeente extra documentatie eisen bij vergunningaanvragen, zodat toetsing strakker en sneller kan verlopen.
Milieutoets door de Generalitat
De volgende stap is de strategische milieuen ruimtetoets door de Generalitat Valenciana. Dit is een procedure die bekijkt of het plan klopt met regionale regels en met eisen rond natuur, landschap en ruimtelijke ordening. Pas als die beoordeling is afgerond, kan het plan verder door de gemeentelijke besluitvorming. Daarbij wordt ook vastgelegd welke delen van Tabarca als stedelijk gebied tellen en welke zones juist als groen of niet-bebouwbaar moeten worden behandeld. De gemeente beschrijft dit als een noodzakelijke stap om later discussies te voorkomen, bijvoorbeeld bij vergunningen of bij bezwaarprocedures. Dat proces is extra belangrijk op Tabarca, omdat het eiland klein is en elke ingreep direct zichtbaar is in het landschap en in de leefomgeving van bewoners.
Balans tussen wonen en erfgoed
Het plan probeert een evenwicht te vinden tussen dagelijkse leefbaarheid en het bewaren van erfgoed. Tabarca is geen openluchtmuseum, maar een plek waar mensen wonen en werken, met voorzieningen die onderhoud nodig hebben. Tegelijk is het eiland kwetsbaar: de historische kern is compact, het straatprofiel is smal en de bouwstijl is bepalend voor de identiteit. Door de regels te koppelen aan categorieën en beschermingsniveaus wil de gemeente ruimte laten voor noodzakelijke renovaties, maar zonder dat het karakter langzaam verdwijnt door losse, moderne ingrepen. In de toelichting wordt nadrukkelijk gesproken over het behouden van de “trama urbana”, de kenmerkende stedelijke structuur. Dat betekent dat niet alleen gebouwen, maar ook de samenhang van straten, pleinen en zichtlijnen wordt meegewogen bij toekomstige besluiten.
Wat dit betekent voor bezoekers
Voor bezoekers verandert er op korte termijn weinig, maar op langere termijn kan het plan wel invloed hebben op hoe Tabarca eruit blijft zien. Het eiland trekt elk jaar veel dagtoeristen en is juist daarom gevoelig voor veranderingen die snel “normaal” kunnen worden, zoals verbouwingen die niet passen bij de historische schaal. Met het beschermingsplan wil Alicante de kwaliteit van het eiland als bestemming vasthouden: herkenbare huizen, een samenhangende kern en een omgeving waarin modernisering niet leidt tot verlies van karakter. Tegelijk is het ook een bestuurlijke boodschap: Tabarca krijgt een duidelijker juridisch kader, zodat de gemeente bij toekomstige aanvragen en projecten een steviger instrument heeft om in te grijpen. In de komende weken wordt duidelijk hoe snel de procedure verloopt en welke voorwaarden de Generalitat aan het plan koppelt.
Bronnen: Ayuntamiento de Alicante, Alicante Plaza, Noticias CV
