Een frisse duik in de Middellandse Zee hoort voor veel inwoners en vakantiegangers bij een gewone zomerdag in de provincie Alicante. Toch krijgt veilig zwemmen deze zaterdag 25 juli extra aandacht vanwege de Werelddag voor verdrinkingspreventie. In de eerste twee zomermaanden van 2026 zijn in de Comunitat Valenciana al 21 mensen door verdrinking om het leven gekomen. Daarbij gaat het niet alleen om jonge of onervaren zwemmers. Juist volwassenen en ouderen raken regelmatig in moeilijkheden door stroming, uitputting, gezondheidsproblemen of een verkeerde inschatting van hun eigen conditie. De zee kan vanaf de boulevard kalm en uitnodigend lijken, terwijl onder het water een sterke stroming staat. Een paar eenvoudige gewoonten kunnen daarom het verschil maken tussen een ontspannen stranddag en een noodsituatie.
Ook rustige zee kan verrassen
De Middellandse Zee staat bekend als een relatief rustige zee, maar dat betekent niet dat ieder strand op ieder moment veilig is. Wind, golven, de vorm van de zeebodem en openingen tussen zandbanken kunnen plaatselijk sterke stromingen veroorzaken. Vooral een muistroom kan zwemmers verrassen. Zo’n stroming voert water vanaf het strand terug naar open zee en kan iemand in korte tijd tientallen meters van de kust meenemen. Wie daartegenin probeert te zwemmen, raakt snel uitgeput. Reddingsdiensten adviseren om niet in paniek recht naar het strand terug te vechten, maar eerst evenwijdig aan de kust uit de smalle stroming te zwemmen. Daarna kan schuin richting het strand worden teruggekeerd. Wie onvoldoende kracht heeft, moet blijven drijven, een arm opsteken en luid om hulp roepen.
Strandvlag bepaalt wat veilig is
De vlag van de reddingsdienst is belangrijker dan het persoonlijke oordeel over de zee. Een groene vlag betekent dat zwemmen onder de omstandigheden van dat moment is toegestaan, maar vormt geen garantie dat er niets kan gebeuren. Een gele vlag vraagt extra voorzichtigheid en betekent dat kinderen, onzekere zwemmers en mensen met gezondheidsproblemen beter dicht bij de waterlijn blijven. Een rode vlag betekent dat zwemmen verboden is. Dat verbod kan samenhangen met golven en stroming, maar ook met onweer, vervuiling, kwallen of een probleem dat vanaf het strand niet zichtbaar is. Ga daarom nooit het water in omdat andere mensen het verbod negeren. De strandwachten beschikken over actuele informatie en kennen de plaatselijke risico’s beter dan een bezoeker die de zee slechts enkele minuten heeft bekeken.
Albir heeft een stenige waterlijn
Bij Playa Racó de l’Albir ontstaat een deel van het risico niet pas tijdens het zwemmen, maar al bij het in- en uitlopen van de zee. Het strand bestaat uit afgeronde stenen die onder de voeten kunnen verschuiven. Een onverwachte golf kan iemand uit balans brengen, vooral bij ouderen of mensen met beperkte mobiliteit. Waterschoenen met een stevige zool geven meer grip, maar voorkomen niet iedere val. Loop rustig achterwaarts uit het water wanneer de golven tegen de benen slaan en vraag zo nodig hulp. Albir beschikt gedurende het zomerseizoen over strandwachten en een aangepast badpunt voor mensen die ondersteuning nodig hebben. Meer informatie over de voorzieningen en de omgeving staat op Mijn Alicante bij toerisme in Alfaz del Pi en Albir.
Villamartín ligt dicht bij drukke stranden
Vanuit Villamartín rijden dagelijks veel bewoners en vakantiegangers naar La Zenia, Cala Capitán, Cabo Roig, Campoamor en Mil Palmeras. Deze stranden kunnen tijdens een zomerweekend bijzonder druk worden. Drukte geeft soms een vals gevoel van veiligheid: wanneer honderden mensen in en rond het water zijn, lijkt het alsof een probleem vanzelf snel wordt opgemerkt. In werkelijkheid kan een zwemmer tussen luchtbedden, spelende kinderen en andere badgasten juist uit beeld verdwijnen. Kies bij voorkeur een plek binnen de bewaakte zone en vertel familieleden waar u gaat zwemmen. Ga niet alleen ver uit de kust, ook niet wanneer u thuis regelmatig in een zwembad zwemt. Meer informatie over stranden en voorzieningen staat op de pagina over Orihuela Costa.
Kinderen verdrinken meestal zonder geluid
Een kind dat in het water in problemen raakt, roept niet altijd luid om hulp. Verdrinking verloopt vaak stil, omdat alle inspanning nodig is om mond en neus boven water te houden. Ouders en begeleiders moeten jonge kinderen daarom voortdurend binnen direct zicht en bereik houden. Een telefoon bekijken, iets bestellen bij een strandbar of met iemand praten kan al genoeg zijn om een gevaarlijk moment te missen. Zwembandjes, luchtbedden en opblaasbare dieren zijn speelgoed en geen reddingsmiddelen. Ook een kind met een zwemdiploma kan worden verrast door golven, diepte of vermoeidheid. Spreek binnen een groep duidelijk af welke volwassene toezicht houdt. Wanneer iedereen denkt dat iemand anders kijkt, kijkt er soms uiteindelijk niemand. Bij privézwembaden horen deuren, hekken en toegangspoorten na gebruik direct te worden gesloten.
Ouderen onderschatten soms hun conditie
Veel verdrinkingsongevallen aan de Spaanse kust treffen volwassenen en ouderen die wel degelijk kunnen zwemmen. Warmte, medicijngebruik, een lage bloeddruk, hartritmestoornissen en plotselinge duizeligheid kunnen in het water echter veel ernstiger uitpakken dan op het droge. Ga niet zwemmen wanneer u zich slap, benauwd of onwel voelt. Stap na langdurig zonnen niet plotseling in koud water, maar laat het lichaam geleidelijk wennen. Zwem liever parallel aan het strand dan recht naar open zee, zodat de afstand tot hulp beperkt blijft. Wie alleen naar het strand gaat, kan een bekende laten weten waar en wanneer hij gaat zwemmen. Neem signalen zoals pijn op de borst, ernstige hoofdpijn, kortademigheid of ongebruikelijke vermoeidheid serieus en verlaat het water voordat de klachten erger worden.
Alcohol en zwemmen gaan slecht samen
Een lunch aan de boulevard, een koud biertje of een glas wijn hoort voor veel mensen bij de vakantie. Alcohol vermindert echter het beoordelingsvermogen, vertraagt reacties en maakt het moeilijker om kracht en afstand goed in te schatten. De combinatie met zon en hitte kan bovendien uitdroging en duizeligheid versterken. Wie alcohol heeft gedronken, kan daarom beter niet meer ver zwemmen, vanaf rotsen springen of met een luchtbed naar open water gaan. Ook ’s avonds en ’s nachts neemt het risico toe. Stranden zijn dan meestal niet meer bewaakt en een persoon in het donkere water is vanaf de kust moeilijk zichtbaar. Bewaar het zwemmen voor een moment waarop u uitgerust en nuchter bent. Drink gedurende de dag voldoende water, zeker wanneer de temperatuur hoog is en u veel tijd buiten doorbrengt.
Blijf uit de buurt van rotsen
De provincie Alicante telt naast brede zandstranden veel kleine baaien en rotsachtige zwemplekken. Die zijn aantrekkelijk voor snorkelaars, maar kunnen bij golven snel gevaarlijk worden. Een zwemmer kan tegen scherpe stenen worden gedrukt of ontdekken dat terugklimmen veel moeilijker is dan het water ingaan. Kijk vóór het zwemmen waar een veilige uitgang ligt en controleer of die ook bij een iets hogere waterstand bereikbaar blijft. Spring nooit in onbekend water, omdat rotsen vlak onder het oppervlak kunnen liggen. Draag bij snorkelen opvallende uitrusting en ga bij voorkeur samen het water in. Vissersboten, kajaks, jetski’s en andere vaartuigen kunnen een hoofd boven het water gemakkelijk over het hoofd zien. Zwem daarom binnen de gemarkeerde zwemzone en steek vaargeulen niet over.
Help zonder zelf slachtoffer te worden
Wie iemand in moeilijkheden ziet, wil vaak direct het water in springen. Dat kan begrijpelijk zijn, maar een paniekerige drenkeling kan een ongetrainde helper vastgrijpen en onder water trekken. Waarschuw daarom onmiddellijk een strandwacht en bel 112. Gooi indien mogelijk een reddingsboei, luchtbed, touw of ander drijvend voorwerp naar de persoon. Houd de drenkeling in het oog en wijs de hulpdiensten duidelijk waar hij of zij zich bevindt. Ga alleen zelf het water in wanneer u over voldoende zwem- en reddingservaring beschikt en de omstandigheden veilig zijn. Voor noodsituaties op zee kan ook Salvamento Marítimo worden bereikt via 900 202 202. Geef de naam van het strand, een herkenningspunt en zo nauwkeurig mogelijk de positie door.
Eerste minuten zijn van groot belang
Wanneer iemand uit het water is gehaald en niet normaal ademt, telt iedere minuut. Laat iemand direct 112 bellen en begin met reanimatie wanneer u weet hoe dat moet. De telefonist van de meldkamer kan instructies geven totdat professionele hulp arriveert. Vraag om een automatische externe defibrillator wanneer die in de buurt aanwezig is. Op veel bewaakte stranden, bij sportvoorzieningen en in horecagebieden hangt zo’n apparaat. Stop niet met hulpverlening omdat een slachtoffer na korte tijd nog niet reageert, tenzij de meldkamer of een hulpverlener dat zegt. Ook iemand die weer bij bewustzijn komt, moet medisch worden beoordeeld. Ingeademd water en zuurstoftekort kunnen later alsnog problemen veroorzaken. Laat de persoon warm en rustig liggen en geef geen eten of drinken zolang de hulpdiensten onderweg zijn.
Bronnen: Cadena SER Comunitat Valenciana, Federación de Salvamento y Socorrismo de la Comunitat Valenciana, Ministerio de Sanidad, Salvamento Marítimo en 112 Comunitat Valenciana.
