Alicante maakt stadhuisplein autovrij

Nieuw onderzoek naar verkeersstromen

Alicante zet een nieuwe stap richting een definitief autovrij stadhuisplein. De gemeente heeft twee technische opdrachten toegekend die moeten uitzoeken hoe het verkeer, de stadsbussen, voetgangers en fietsers in het centrum straks het beste kunnen worden georganiseerd. Het gaat om de Plaza del Ayuntamiento, het plein voor het stadhuis, op korte afstand van de Explanada, de haven, de oude stad en het strand van Postiguet. Voor bewoners, vakantiegangers en overwinteraars uit Nederland en België is dit praktisch nieuws, omdat dit deel van Alicante vaak wordt bezocht tijdens een dagje stad. De verandering kan het centrum rustiger, overzichtelijker en aantrekkelijker maken, maar vraagt ook om een goede oplossing voor bussen, taxi’s, laden en lossen en doorgaand verkeer.

Stadhuisplein blijft in beweging

De Plaza del Ayuntamiento is al langer bezig te veranderen. Sinds begin dit jaar is het plein grotendeels afgesloten voor gewoon autoverkeer. Alleen het openbaar vervoer gebruikt het gebied nog als doorgang. De gemeente wil nu onderzoeken hoe die tijdelijke situatie kan worden omgezet in een definitieve herinrichting. Daarbij gaat het niet alleen om het weghalen van asfalt of het plaatsen van bloembakken. De hele verkeerslogica rond het historische centrum moet kloppen. Straten als Altamira, Jorge Juan, de Rambla, Alfonso el Sabio, Canalejas, Ramón y Cajal en de toegangen richting de haven hangen met elkaar samen. Een aanpassing op één plek kan daardoor gevolgen hebben voor veel routes door de stad.

Twee contracten voor nieuw plan

De gemeente Alicante heeft voor deze nieuwe fase twee opdrachten gegund. Ingartek Consulting krijgt de taak om de aanpassing van het stedelijke busvervoer technisch uit te werken. Daarmee is een bedrag van 66.550 euro gemoeid. Daarnaast krijgt A-Ingeniería Research and Consulting de opdracht om het verkeers- en mobiliteitsonderzoek voor het stadhuisplein en de omgeving te maken. Die opdracht heeft een waarde van 48.937,72 euro. Samen moeten deze studies duidelijk maken wat er nodig is om het plein definitief autovrij te maken zonder het centrum vast te laten lopen. De onderzoeken kijken onder meer naar busroutes, haltes, voetgangersstromen, fietsverkeer, parkeergarages, bevoorrading, afvalinzameling en de invloed op omliggende hoofdwegen.

Bussen krijgen andere rol

Een van de belangrijkste vragen is wat er met de stadsbussen gebeurt. Nu kunnen bussen nog over het plein rijden, maar het uiteindelijke doel is dat ook deze doorgang anders wordt ingericht. Dat betekent niet dat het openbaar vervoer uit het centrum verdwijnt. Integendeel, juist bij een autoluw centrum wordt goed openbaar vervoer belangrijker. De vraag is vooral waar de bussen straks rijden, waar haltes komen en hoe reizigers gemakkelijk kunnen overstappen of verder lopen. Voor toeristen is dat van belang omdat veel bezoekers zonder auto naar het centrum komen. Voor vaste bewoners telt vooral dat het centrum bereikbaar blijft voor dagelijkse afspraken, winkels, zorg, administratie en verbindingen met andere wijken.

Meer ruimte voor voetgangers

De herinrichting past bij een bredere beweging in Alicante om meer ruimte te geven aan voetgangers. De afgelopen jaren zijn al delen van het centrum autoluwer geworden, waaronder routes tussen de Explanada, de Rambla, de Mercado Central en verschillende winkelstraten. De gemeente spreekt over duizenden vierkante meters die stap voor stap meer op lopen, verblijven en ontmoeten zijn gericht. Het stadhuisplein is daarin een logische volgende stap. Het ligt op een plek waar veel routes samenkomen: toeristen lopen er vanuit de haven of de Explanada naar de oude stad, inwoners passeren er op weg naar winkels of gemeentelijke diensten en bezoekers van het kasteel of Postiguet komen vaak in dezelfde omgeving uit. Meer loopruimte kan de stad vriendelijker maken.

Belangrijk voor dagjesmensen

Voor Nederlanders en Belgen die Alicante bezoeken, kan een autovrij stadhuisplein de ervaring van de stad verbeteren. Veel mensen combineren een dag in Alicante met een wandeling over de Explanada, een bezoek aan de oude stad, een terrasje, de haven, het strand van Postiguet of het kasteel van Santa Bárbara. Juist rond het stadhuis komen veel van die routes samen. Minder verkeer kan zorgen voor minder lawaai, minder uitlaatgassen en een rustiger overgang tussen de oude stad en de kust. Tegelijk blijft voorbereiding handig. Wie met de auto naar Alicante komt, moet rekening houden met parkeergarages aan de rand van het centrum en mogelijk aangepaste routes zodra de definitieve plannen verder worden uitgevoerd.

Winkels hopen op meer verblijf

Voor de lokale economie kan een aantrekkelijker voetgangersgebied positief uitpakken. Wanneer mensen langer in het centrum blijven, profiteren winkels, cafés, restaurants, ijssalons, marktzaken en kleine ondernemers. Autovrije pleinen werken vaak als verblijfsruimte: mensen lopen langzamer, kijken rond, nemen sneller plaats op een terras en ontdekken straten die zij anders voorbij zouden rijden. Alicante wil zich steeds sterker presenteren als stad waar winkelen, cultuur, horeca en toerisme elkaar aanvullen. Een goed ingericht stadhuisplein kan daarbij helpen. De uitdaging is wel dat bevoorrading, laden en lossen en bereikbaarheid voor bewoners goed geregeld blijven. Een mooi plein functioneert pas echt wanneer het dagelijkse gebruik net zo goed is doordacht als het toeristische beeld.

Ook verkeer moet blijven werken

De grootste uitdaging zit in de verkeersafwikkeling. Alicante is een drukke stad met smalle historische straten, veel toeristisch verkeer, bussen, taxi’s, bestelwagens, bewonersverkeer en bezoekers die niet altijd bekend zijn met de routes. Wanneer het stadhuisplein definitief wordt afgesloten voor verkeer, moeten andere straten meer druk kunnen opvangen of juist slimmer worden ingericht. Daarom moeten de studies niet alleen naar het plein zelf kijken, maar ook naar de bredere binnenstad. De gemeente wil weten waar files kunnen ontstaan, hoeveel tijd routes gaan kosten, welke kruispunten gevoelig zijn en hoe de uitstoot en doorstroming veranderen. Dat klinkt technisch, maar bepaalt straks of de nieuwe inrichting prettig werkt of juist nieuwe knelpunten veroorzaakt.

Fietsers volgen plannen kritisch

Ook fietsverkeer speelt een rol in de discussie. Alicante probeert zich stap voor stap fietsvriendelijker te maken, maar de stad is nog lang niet zo vanzelfsprekend ingericht voor fietsers als veel Nederlandse of Vlaamse steden. In het centrum bestaan verschillende meningen over waar fietsen wel en niet moeten kunnen rijden. Bij een autovrij plein moet duidelijk zijn of fietsers erdoorheen mogen, welke routes veilig zijn en hoe zij worden gescheiden van voetgangers op drukke momenten. Voor Nederlandstalige inwoners is dat een herkenbaar punt, omdat veel mensen gewend zijn aan duidelijke fietspaden en voorspelbare regels. In Alicante blijft fietsen in het centrum soms zoeken naar de beste route.

Project moet dit jaar verder

Volgens de gemeente is het de bedoeling om de definitieve voetgangersinrichting van het stadhuisplein dit jaar verder uit te werken en waar mogelijk in gang te zetten. De technische studies krijgen enkele maanden de tijd om de gevolgen en oplossingen in kaart te brengen. Daarna kan duidelijker worden hoe het plein eruit gaat zien, welke materialen worden gebruikt, hoe het busverkeer wordt aangepast en wanneer de werkzaamheden precies beginnen. Voor bezoekers van Alicante betekent dit dat het centrum de komende tijd in beweging blijft. De richting is echter duidelijk: minder auto’s voor het stadhuis, meer ruimte voor lopen en een binnenstad die meer als verblijfsplek dan als doorgangsroute moet gaan functioneren.

Bronnen: Ayuntamiento de Alicante, Alicante Plaza, Alicante Press, Alicante Extra, Diario de Alicante