Een natuurbrand in de bergen boven het stuwmeer van Guadalest heeft dinsdagmiddag 18 augustus voor een flinke rookpluim en een grote inzet van de brandweer gezorgd. Het vuur ontstond rond 16.43 uur in het grondgebied van Beniardà, in de Sierra de l’Aixortà. Dat is het berggebied aan de noordkant van de bekende Vallei van Guadalest, op nog geen grote afstand van de kustplaatsen Altea, Albir en Benidorm. De brand woedde op een moeilijk bereikbare helling met dennen en andere mediterrane begroeiing. Vanaf verschillende plaatsen in de vallei was de witte rookkolom goed zichtbaar. Brandweerlieden rukten direct met grondploegen en luchtsteun uit. De ontwikkeling was gedurende de avond gunstig en de brand is inmiddels gestabiliseerd. Er zijn geen gewonden gemeld.
Rook zichtbaar vanuit Guadalest
Voor bezoekers van El Castell de Guadalest moet het dinsdagmiddag een opvallend gezicht zijn geweest. Aan de overkant van de vallei steeg plotseling een duidelijke witte rookkolom boven de bergen uit. Het vuur lag bij Beniardà, langs een van de wegen en paden die vanuit de bergen richting het stuwmeer van Guadalest afdalen. De omgeving is geliefd bij wandelaars, fietsers en automobilisten die vanaf de Costa Blanca een dag het binnenland in trekken. Vooral vanuit Altea, Albir, Benidorm en La Nucía is Guadalest een populaire bestemming. Juist daarom trok de rook snel de aandacht. Het gebied rond het stuwmeer is op veel plaatsen steil en dicht begroeid. Voor brandweerlieden betekent dat dat een brand vanaf de weg niet altijd eenvoudig bereikbaar is en dat luchtmiddelen in de eerste fase bijzonder belangrijk kunnen zijn.
Brandweer zet luchtsteun in
Na de melding werd een uitgebreid blusapparaat naar Beniardà gestuurd. Volgens de regionale berichtgeving kwamen drie eenheden van het provinciale brandweerkorps uit de brandweerpost van Benidorm naar het gebied. Zij kregen ondersteuning van twee eenheden van de bosbrandweer van de Generalitat Valenciana en verschillende blusvoertuigen. Ook werd vanuit de lucht gewerkt. Een blusluchtvaartuig werd ingezet om de verspreiding van het vuur op de moeilijk bereikbare helling tegen te gaan, terwijl daarnaast een helikopter voor de leiding en coördinatie van de operatie aanwezig was. Verder werden een eenheid voor brandpreventie en een milieuagent naar het gebied gestuurd. De snelle en brede inzet was logisch gezien de ligging tussen dennenbossen en het grote brandgevaar dat momenteel in vrijwel de hele provincie Alicante bestaat.
Situatie ontwikkelt zich gunstig
Al tijdens de vroege avond kwamen de eerste geruststellende berichten uit het gebied. Rond 19.00 uur meldde het provinciale brandweerkorps dat de ontwikkeling van de natuurbrand gunstig was. De luchtmiddelen konden daarna geleidelijk worden teruggetrokken, terwijl brandweerlieden op de grond verder werkten. Later op de avond werd de brand als gestabiliseerd gemeld. Dat is een belangrijk verschil met volledig geblust. Bij een gestabiliseerde natuurbrand breiden de vlammen zich niet langer ongecontroleerd buiten de verwachte grenzen uit, maar binnen het getroffen terrein kunnen nog altijd brandende of smeulende delen aanwezig zijn. Grondploegen blijven daarom controleren en koelen. Zeker in een gebied met dennen, struikgewas en droge bodembedekking kan vuur onder plantenresten nog lange tijd warmte vasthouden en bij wind opnieuw voor problemen zorgen.
Geen gewonden door de brand
Bij de brand zijn volgens de tot nu toe bekendgemaakte informatie geen mensen gewond geraakt. Ook zijn er geen meldingen gedaan van woningen die moesten worden ontruimd. De locatie ligt in een bergachtig natuurgebied buiten de dichtbebouwde kuststrook, al liggen verschillende kleine dorpen van de Vallei van Guadalest in de omgeving. Hoeveel hectare uiteindelijk door het vuur is getroffen, is dinsdagavond nog niet bekendgemaakt. Ook over de oorzaak bestaat nog geen officiële duidelijkheid. Het onderzoek daarnaar kan pas goed plaatsvinden wanneer brandweerlieden het getroffen terrein veilig genoeg vinden om sporen te bekijken. Bij natuurbranden wordt daarom voorzichtig omgegaan met vermoedens over de oorzaak. Een weggegooide sigaret, werkzaamheden, elektriciteit, verkeer of andere menselijke activiteiten kunnen allemaal mogelijke oorzaken zijn, maar zonder onderzoek zegt de plaats waar een brand begint nog weinig.
Brandgevaar stijgt woensdag verder
De timing van de natuurbrand bij Beniardà is extra opvallend omdat de provincie Alicante juist aan de vooravond staat van een periode met extreem brandgevaar. De Generalitat Valenciana heeft voor woensdag 19 tot en met vrijdag 21 augustus het hoogste niveau van paraatheid voor natuurbranden ingesteld. Vooral woensdag worden uitzonderlijk hoge temperaturen, zeer droge lucht en westelijke wind verwacht. Voor delen van het noorden van Alicante geldt bovendien de zwaarste waarschuwing voor hitte. Dat maakt de omstandigheden voor de brandweer bijzonder lastig. Droge planten kunnen zeer gemakkelijk vlam vatten en wind kan vuur over een berghelling snel vooruit duwen. Meer achtergrond over de beperkingen voor natuurgebieden staat in ons artikel Hoogste brandgevaar voor heel Alicante.
Bekend wandelgebied rond Beniardà
De omgeving waarin de brand ontstond behoort tot het groenste en meest bergachtige deel van de Marina Baixa. Beniardà ligt aan het stuwmeer van Guadalest en wordt omringd door de Sierra de Aitana, Sierra de Serrella en Sierra de Xortà, de Spaanse naam die in het Valenciaans als l’Aixortà wordt geschreven. Het landschap bestaat uit dennenbossen, rotshellingen, landbouwterrassen, amandelbomen en olijfgaarden. Verschillende wandelroutes lopen door en langs het gebied. Tijdens perioden met extreem brandgevaar kunnen die routes echter tijdelijk worden afgesloten. Wie vanuit de kust naar Guadalest of Beniardà wil rijden, doet er daarom verstandig aan voor vertrek de actuele aanwijzingen van de hulpdiensten en gemeenten te controleren. Meer over het landschap staat op onze pagina Natuur rond Beniardà.
Guadalest ligt dichtbij de kust
Hoewel de brand midden in de bergen woedt, ligt het getroffen gebied hemelsbreed verrassend dicht bij de drukke Costa Blanca. Vanuit Benidorm en Albir is de Vallei van Guadalest via Callosa d’en Sarrià in relatief korte tijd bereikbaar. Daardoor bezoeken dagelijks veel buitenlandse vakantiegangers het bergdorp El Castell de Guadalest en het omliggende stuwmeer. Vanaf verschillende uitzichtpunten bij het dorp kijkt men vrijwel rechtstreeks richting Beniardà en de Sierra de l’Aixortà. Het verklaart waarom de rook dinsdagmiddag vanaf zoveel plaatsen werd opgemerkt en snel op sociale media verscheen. Voor mensen die het gebied nog niet kennen staat op Mijn Alicante uitgebreide informatie over Beniardà en El Castell de Guadalest.
Voorlopig wegblijven uit brandgebied
Wie dinsdagavond of woensdagochtend in de omgeving van Beniardà en het stuwmeer van Guadalest verblijft, kan het getroffen berggebied het beste vermijden zolang hulpdiensten daar nog werkzaam zijn. Ook wanneer aan de buitenkant geen vlammen meer zichtbaar zijn, kunnen brandweerlieden bezig zijn met het controleren van hete plekken, slangen over wegen leggen of voertuigen langs smalle bergwegen opstellen. Naar een brand toe rijden om foto's te maken kan de inzet onnodig hinderen. Bij rook of een nieuwe brandmelding is het algemene alarmnummer in Spanje 112. Door een zo nauwkeurig mogelijke locatie door te geven, bijvoorbeeld een wegnummer, kilometerpunt, wandelroute of herkenbaar gebouw, kunnen hulpdiensten sneller bepalen waar zij moeten zijn. Met de extreme omstandigheden die woensdag worden verwacht, blijft voorzichtigheid in alle natuurgebieden van Alicante bijzonder belangrijk.
Bronnen: Consorcio Provincial de Bomberos de Alicante, Emergències 112 Comunitat Valenciana, Marina Baixa Digital, Canfali en El Periódico.