Wie de komende dagen een wandeling in de bergen, een fietstocht door de natuur of een bezoek aan een van de bekende natuurparken van Alicante had gepland, moet die plannen mogelijk aanpassen. De Generalitat Valenciana heeft dinsdagmiddag 18 augustus het hoogste niveau van pre-emergentie voor natuurbranden afgekondigd voor de hele provincie Alicante en de rest van de Comunitat Valenciana. Niveau 3 geldt vanaf woensdag 19 augustus tot en met vrijdag 21 augustus en betekent dat het gevaar op een snel uitbreidende natuurbrand als extreem wordt beschouwd. De maatregel komt aan de vooravond van een uitzonderlijk hete woensdag. Vooral in het noorden van de provincie Alicante kan het plaatselijk rond 42 graden worden. Tegelijkertijd wordt droge westenwind verwacht, waardoor een klein vuur onder ongunstige omstandigheden razendsnel groter kan worden.
Serra Gelada gaat op slot
Voor Nederlanders en Belgen rond Albir, Altea en Benidorm zijn de maatregelen bijzonder relevant. Het natuurpark Serra Gelada behoort tot de gebieden waar de toegang via boswegen, paden en wandelroutes wordt beperkt. Daarmee wordt ook een van de bekendste wandelgebieden aan de noordelijke Costa Blanca getroffen. Serra Gelada loopt langs de kust tussen Benidorm en l'Alfàs del Pi en trekt dagelijks wandelaars die vanuit Albir richting de vuurtoren lopen of de steilere routes boven de kust volgen. Juist tijdens warme zomerdagen vertrekken veel mensen vroeg in de ochtend om de grootste hitte voor te zijn. Vanaf woensdag is niet alleen de temperatuur het probleem, maar vooral het uitzonderlijke natuurbrandrisico. Wie bij een toegang een hek, afzetting of verbodsbord aantreft, moet dat daarom respecteren en een wandeling naar een andere dag verplaatsen.
Ook Penyal d'Ifac getroffen
De beperkingen raken verschillende andere natuurgebieden die juist in augustus veel bezoekers trekken. Bij Calpe valt het natuurpark Penyal d'Ifac onder de maatregelen. Ook het Montgó-gebied bij Dénia en Jávea, de Sierra de Mariola, Font Roja bij Alcoy en het natuurgebied Marjal de Pego-Oliva staan op de lijst. Het gaat niet alleen om auto's: ook wandelen en fietsen over de getroffen boswegen, paden en routes wordt beperkt. Uitzonderingen bestaan onder meer voor hulpdiensten, beheer, noodzakelijke werkzaamheden en mensen die een woning of andere toegestane bestemming binnen een gebied moeten bereiken. Voor gewone recreatieve bezoekers betekent het in de praktijk dat een geplande bergwandeling de komende dagen geen goed idee is. Dat geldt zeker woensdag, wanneer de zwaarste hitte wordt verwacht en AEMET voor het noordelijke kustgebied van Alicante het hoogste waarschuwingsniveau voor temperatuur heeft afgekondigd.
Geen enkel vuur bij bosgebied
Niveau 3 brengt ook strenge regels voor vuur met zich mee. In bosgebied en in een zone tot 500 meter daaromheen mag geen vuur worden aangestoken. Dat raakt niet alleen open kampvuren, maar ook recreatief en feestelijk gebruik van vuur wanneer dat onder de regeling valt. Lokale vergunningen voor verbranding worden opgeschort en werkzaamheden in of dicht bij bosgebied die extra risico kunnen veroorzaken, kunnen niet doorgaan. Ook sportevenementen die door bosgebied lopen worden tijdens de betreffende periode niet toegestaan. De overheid probeert daarmee niet alleen te voorkomen dat ergens brand ontstaat, maar ook het aantal mensen in moeilijk bereikbare natuurgebieden zo klein mogelijk te houden. Mocht er toch vuur uitbreken, dan kunnen brandweerlieden daardoor sneller werken zonder eerst grote aantallen wandelaars, fietsers of andere bezoekers uit een gebied te hoeven evacueren.
Woensdag wordt gevaarlijkste dag
De maatregel is vooral genomen vanwege het weer dat woensdag 19 augustus wordt verwacht. AEMET heeft voor het noordelijke kustgebied van de provincie Alicante een rode waarschuwing voor extreme hitte afgegeven. Dat is het hoogste waarschuwingsniveau. In andere delen van Alicante geldt oranje, maar ook daar kunnen de temperaturen bijzonder hoog oplopen. Daarbij speelt de zogenoemde ponentà een belangrijke rol. Dat is een periode met westelijke wind waarbij lucht vanuit het hete binnenland richting de kust stroomt. De lucht wordt onderweg steeds warmer en droger. Voor strandbezoekers kan dat een vreemd effect geven: op sommige plaatsen direct aan zee kan de temperatuur draaglijker blijven, terwijl het enkele kilometers landinwaarts ruim boven de 40 graden wordt. Voor natuurbranden is vooral de combinatie van hitte, lage luchtvochtigheid, droge begroeiing en wind gevaarlijk.
Brand kan razendsnel uitbreiden
Het grootste probleem hoeft woensdag niet het ontstaan van een grote brand te zijn, maar de snelheid waarmee een klein vuur zich onder deze omstandigheden kan ontwikkelen. De vegetatie heeft inmiddels een lange, hete zomer achter de rug en gras, struiken en ander plantenmateriaal zijn op veel plaatsen kurkdroog. Wanneer daar vuur bij komt en een stevige westenwind staat, kunnen vonken en brandende resten ver vooruit worden geblazen. Daardoor kan een nieuwe brandhaard ontstaan voordat brandweerlieden het oorspronkelijke vuur hebben bereikt. De provincie kreeg deze maand al verschillende waarschuwingen van dichtbij. Zo hield een vegetatiebrand bij Albatera de hulpdiensten zondag urenlang bezig en bleven brandweerlieden daar tot maandagochtend aanwezig om te voorkomen dat smeulende plekken opnieuw zouden oplaaien. Juist zulke gebeurtenissen maken duidelijk waarom de komende dagen extra voorzichtigheid wordt gevraagd.
Albir ligt direct naast risicogebied
Voor bewoners en vakantiegangers in Albir is het nieuws extra dichtbij. Het dorp ligt letterlijk tegen Serra Gelada aan en de route naar de Faro de l'Albir behoort tot de populairste wandelingen in de omgeving. Op normale zomerdagen lopen daar vanaf de vroege ochtend gezinnen, sporters, overwinteraars en toeristen. Het natuurgebied bestaat echter uit veel meer dan het brede verharde pad naar de vuurtoren. Rond de route liggen droge hellingen, dennen, struikgewas en steile stukken waar hulpdiensten niet overal eenvoudig kunnen komen. Daarom worden bij extreem brandgevaar liever preventief toegangen gesloten dan achteraf mensen uit het gebied gehaald. Wie de komende dagen in Albir verblijft, kan voor een ochtendwandeling beter kiezen voor de boulevard en het strandgebied en een bezoek aan Serra Gelada uitstellen totdat de beperkingen weer zijn opgeheven.
Ook zuiden Alicante blijft kwetsbaar
Hoewel de rode hittewaarschuwing vooral voor het noordelijke kustgebied geldt, betekent dat niet dat Torrevieja, Orihuela Costa en Villamartin buiten het natuurbrandgevaar vallen. Het niveau 3 geldt voor de hele provincie Alicante. Ook in het zuiden zijn veel droge ravijnen, braakliggende terreinen, palmbomen, rietvelden en stukken natuur dicht bij woningen en urbanisaties te vinden. De recente brand bij Albatera liet zien hoe snel vuur in droge begroeiing aandacht van meerdere brandweereenheden en luchtmiddelen kan vragen. Rond Orihuela liggen bovendien berg- en natuurgebieden dicht bij bebouwing. Wie rook ziet, kan daarom beter niet zelf gaan kijken wat er aan de hand is. Houd afstand en bel bij een duidelijke brandmelding direct 112. Een nauwkeurige locatie, herkenbare weg, urbanisatie of ander oriëntatiepunt kan de hulpdiensten helpen om sneller op de juiste plek te komen.
Meer over brandgevaar in Alicante
De komende dagen wordt het belangrijk de situatie regelmatig opnieuw te controleren, omdat lokale gemeenten boven op de regionale maatregelen aanvullende toegangsbeperkingen kunnen instellen. Wie meer wil lezen over een recente brand in het zuiden van de provincie kan terecht bij Brand bij Albatera na nacht geblust. De provincie kende eerder deze zomer eveneens perioden met extreem natuurbrandgevaar; achtergrond daarover staat in Hitte houdt Alicante in de greep. Voor mensen die in Albir verblijven en willen weten waarom Serra Gelada zo'n bijzonder natuurgebied is, staat daarnaast uitgebreide informatie op Natuur in l'Alfàs del Pi.
Bronnen: Generalitat Valenciana, Emergencias 112 Comunitat Valenciana, AEMET, El Periódico de Aquí en Diario de Alicante.