Dertien kleine dorpen in de provincie Alicante krijgen deze zomer extra culturele activiteiten via de tweede editie van het programma Cultura -500. Het gaat om plaatsen met minder dan vijfhonderd inwoners, waar in juni en juli voorstellingen, concerten, workshops en documentaires worden georganiseerd. Voor Nederlandstaligen die de Costa Blanca vooral kennen van stranden, boulevards en grotere plaatsen, is dit nieuws interessant omdat het de stille binnenkant van de provincie zichtbaar maakt. Juist in dorpen als Camp de Mirra, Confrides, Benimantell, Bolulla, Beniardá, Castell de Castells, Facheca, Benigembla, Senija, Almudaina, Daya Vieja, Benifallim en Alcoleja is cultuur vaak kleinschalig, persoonlijk en nauw verbonden met het dorpsleven. De provincie wil met dit programma voorkomen dat culturele activiteiten alleen in grotere steden terechtkomen.
Cultuur naar kleine dorpen
Het programma wordt gedragen door het culturele instituut Juan Gil-Albert van de provincie Alicante en is bedoeld om activiteiten dichter bij inwoners van kleine gemeenten te brengen. Dat klinkt misschien bescheiden, maar voor dorpen met weinig inwoners kan een concert, theatermiddag of filmvertoning een groot verschil maken. Het dorpsplein, het kleine cultuurzaaltje of een gemeentelijke ruimte wordt dan tijdelijk een ontmoetingsplek waar buren elkaar zien, families samenkomen en bezoekers uit de omgeving het dorp opnieuw ontdekken. Volgens de Spaanse berichtgeving is vooraf gekeken naar de gewoonten, het publiek en de leefritmes van elke plaats. Daardoor worden niet simpelweg dezelfde activiteiten overal neergezet, maar wordt geprobeerd het programma aan te passen aan wat lokaal werkt.
Start in Camp de Mirra
De aftrap staat gepland voor zaterdag 6 juni in Camp de Mirra, waar slagwerker Pakito Baeza om 11.00 uur een masterclass geeft. Daarbij gaat het niet alleen om kijken en luisteren, maar ook om kennismaken met instrumenten, improvisatie en gesprek. Dat past goed bij het karakter van het programma: laagdrempelig, dichtbij en met ruimte voor contact tussen artiest en publiek. Op 25 juli krijgt Confrides een tweede sessie met dezelfde muzikant, deze keer om 12.00 uur. Voor bezoekers uit Nederland en België kan zo’n activiteit een mooie aanleiding zijn om dorpen te bezoeken die normaal niet snel op de route liggen. Wie door het binnenland rijdt, ontdekt een ander Alicante dan de bekende kuststrook.
Theater en muziek op tournee
Ook theater en muziek krijgen een duidelijke plaats in de zomeragenda. Het muzikale spektakel Los autitos chocadores van de groep Billy Mandanga reist op 12 juni naar Benimantell en op 4 juli naar Bolulla. De theaterproductie Aquella casa enorme van Emma Lobo is op 20 juni te zien in Beniardá en op 27 juni in Castell de Castells. Daarnaast zijn er workshops met stadsschetsen van Quico Vidal, waarbij deelnemers leren kijken naar straten, huizen, details en dorpsgezichten. Die workshops komen op 27 juni naar Facheca en op 25 juli naar Benigembla. Voor kleine dorpen is dit waardevol, omdat cultuur niet alleen wordt gebracht als voorstelling, maar ook als actieve manier om de eigen omgeving te bekijken.
Jazz klinkt in stille gemeenten
De muziekagenda loopt verder met optredens van Swinsung Jazz. Deze groep speelt op 3 juli in Senija en op 11 juli in Almudaina. Vooral voor dorpen in het binnenland kan zo’n concert een extra trekker zijn op zomeravonden, wanneer bewoners en bezoekers graag buiten zijn en de warmte langzaam uit de straten trekt. Senija ligt in de Marina Alta, een gebied dat veel Nederlanders en Belgen kennen door plaatsen als Benissa, Teulada-Moraira, Xàbia en Dénia. Almudaina ligt juist dieper landinwaarts, in een rustiger deel van de provincie. Door muziek naar zulke dorpen te brengen, ontstaat een ander soort toeristische kaart van Alicante: niet alleen gebaseerd op stranden en drukke boulevards, maar ook op dorpspleinen, valleien en bergwegen.
Documentaires in dorpszalen
Naast liveoptredens bevat het programma ook documentaires die eerder aandacht kregen binnen het provinciale documentairecircuit. De film La Festa. El Misteri d’Elx wordt vertoond op 12 juni in Daya Vieja, op 4 juli in Benifallim en op 11 juli in Alcoleja. Deze documentaire gaat over een van de bekendste culturele tradities van Elche, maar wordt nu juist in kleine dorpen vertoond. Dat maakt de uitwisseling interessant: een groot cultureel symbool uit de provincie reist naar plaatsen waar bewoners vaak minder toegang hebben tot grotere culturele zalen. Ook de documentaire D’Arrels is te zien, op 11 juli in Benifallim en op 18 juli in Alcoleja. Op 11 juli wordt in Benifallim daarnaast Becket en el rinoceronte blanco vertoond.
Nieuwe routes voor bezoekers
Voor vakantiegangers, overwinteraars en inwoners met interesse in het binnenland biedt dit programma praktische inspiratie. Veel kleine gemeenten in Alicante worden bezocht tijdens wandelingen, autoroutes of korte uitstapjes, maar vaak zonder concreet doel op een vaste datum. Een concert, workshop of filmavond geeft zo’n dorp tijdelijk een extra reden om te gaan. Dat kan gunstig zijn voor lokale cafés, kleine winkels en pensions, maar ook voor het imago van het binnenland als levendige streek. Zeker voor Nederlandstaligen die overwegen in een rustiger dorp te wonen, laat dit soort nieuws zien dat kleine plaatsen niet stil hoeven te staan. De sociale agenda is kleiner dan aan de kust, maar vaak persoonlijker en sterker verbonden met het dorpsleven.
Zomer met lokaal karakter
De tweede editie van Cultura -500 laat zien dat de provincie Alicante haar kleine gemeenten nadrukkelijker wil betrekken bij het culturele zomerseizoen. Waar grote steden vanzelf publiek trekken, hebben dorpen met minder dan vijfhonderd inwoners meer steun nodig om programma’s zichtbaar te maken en artiesten binnen te halen. De keuze voor lokale artiesten, workshops, documentaires en kleinschalige voorstellingen past bij die aanpak. Het programma hoeft niet te concurreren met grote festivals of bekende kustevenementen. De waarde zit juist in de menselijke maat: een middag muziek in Camp de Mirra, theater in Beniardá, jazz in Senija of een documentaireavond in Daya Vieja. Daarmee wordt de zomer in Alicante niet alleen drukker, maar ook breder en plaatselijker.
Bronnen: Alicante Press, Instituto Alicantino de Cultura Juan Gil-Albert, Diputación de Alicante
