Reizigers die vanuit Italië naar de Costa Blanca vliegen, kunnen sinds dit weekend bij aankomst op de luchthaven Alicante-Elche Miguel Hernández te maken krijgen met extra politiecontroles. Spanje heeft tijdelijk opnieuw grenscontroles ingevoerd voor passagiers die per vliegtuig of schip rechtstreeks uit Italië komen. De maatregel is inmiddels officieel gepubliceerd in het Spaanse staatsblad BOE en geldt voorlopig tot en met 7 september. Alicante-Elche behoort tot de eerste Spaanse luchthavens waar de controles zijn ingevoerd. Voor Nederlanders en Belgen die rechtstreeks vanuit Nederland of België naar Alicante vliegen, verandert er niets. Wie zijn vakantie echter combineert met Italië, vanuit een Italiaanse luchthaven naar Alicante reist of bezoek ontvangt dat via Italië komt, kan de komende weken wel met een extra controle worden geconfronteerd. Spanje zegt de controles zo uit te voeren dat wachttijden zoveel mogelijk worden beperkt.
Alicante behoort tot zeven luchthavens
De controles begonnen in eerste instantie op de grote luchthavens van Madrid en Barcelona en zijn daarna uitgebreid naar onder meer Málaga, Sevilla, Bilbao, Valencia en Alicante-Elche. Daarmee ligt ook de belangrijkste toegangspoort tot de Costa Blanca binnen het tijdelijke controlesysteem. Volgens informatie van het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken worden op geselecteerde vluchten enkele politieagenten ingezet om documenten te controleren. In de eerste praktische uitvoering ging het volgens Alicante Plaza doorgaans om ongeveer vijf tot tien procent van de reizigers op een geselecteerde vlucht. Bij middelgrote vliegtuigen komt dat gemiddeld neer op ongeveer vijftien passagiers en bij grotere toestellen op ongeveer vijfentwintig. De controles vinden plaats wanneer reizigers uit het vliegtuig komen, zodat zij niet allemaal naar een afzonderlijke grenscontrole hoeven te worden geleid. Daarmee probeert Spanje te voorkomen dat tijdens de drukke augustusmaand lange rijen in de terminal ontstaan.
Alleen vluchten rechtstreeks uit Italië
Belangrijk voor vakantiegangers is dat de maatregel niet geldt voor iedere internationale vlucht die op Alicante landt. De officiële Spaanse order heeft betrekking op passagiersvluchten waarvan de laatste luchthaven van vertrek in Italië ligt. Denk bijvoorbeeld aan een vlucht van Rome, Milaan, Napels, Venetië of Florence rechtstreeks naar Alicante. Een reiziger die vanuit Amsterdam, Eindhoven, Rotterdam, Brussel of Charleroi rechtstreeks naar Alicante vliegt, valt hier dus niet onder. Ook een technische tussenlanding in Italië zonder dat daar nieuwe passagiers instappen, is in de officiële regeling uitgezonderd. De maatregel geldt eveneens voor passagiersschepen die rechtstreeks uit een Italiaanse haven naar Spanje varen. Voor de Costa Blanca is vooral het luchtverkeer relevant, omdat Alicante-Elche in de zomer veel internationale verbindingen verwerkt en reizigers hun vakantie steeds vaker combineren met bezoeken aan verschillende Zuid-Europese bestemmingen.
Nederlanders houden Europees reisrecht
De term grenscontrole kan voor Nederlanders en Belgen wat zwaarder klinken dan de situatie in de praktijk hoeft te zijn. Spanje en Italië behoren normaal gesproken beide tot het Schengengebied, waardoor reizigers binnen dit gebied meestal zonder traditionele grenscontrole kunnen reizen. De tijdelijke Spaanse regeling verandert daar voor bepaalde verbindingen tijdelijk iets aan, maar de rechten van burgers van de Europese Unie blijven gelden. In de officiële order staat nadrukkelijk dat controles moeten worden uitgevoerd volgens de juridische positie en nationaliteit van iedere reiziger en dat het vrije verkeer van EU-burgers moet worden gerespecteerd. De controles mogen bovendien niet uitsluitend worden gebaseerd op nationaliteit, afkomst, uiterlijk of religie. Voor Nederlandse en Belgische vakantiegangers betekent dit vooral dat het verstandig blijft een geldig identiteitsbewijs bij zich te hebben wanneer zij vanuit Italië naar Alicante vliegen. De maatregel betekent geen algemeen reisverbod tussen Italië en Spanje.
Politie wil wachtrijen voorkomen
Augustus is een van de drukste maanden op Alicante-Elche Airport en juist daarom is de manier waarop de controles worden uitgevoerd belangrijk. Een volledige paspoortcontrole van ieder vliegtuig uit Italië zou in de aankomsthal gemakkelijk voor langere wachtrijen kunnen zorgen. Spanje kiest daarom voor een flexibele werkwijze waarbij de intensiteit van de controle wordt aangepast aan de vlucht en aan een risicoanalyse. Volgens Alicante Plaza worden tussen twee en vier politieagenten ingezet bij gecontroleerde vliegtuigen. De controles kunnen direct na het verlaten van de vliegtuigslurf plaatsvinden. Wanneer verder onderzoek naar een passagier nodig is, kan die persoon wel naar de gewone grenspost worden gebracht. Voor de meeste vakantiegangers moet de aankomst daardoor normaal blijven verlopen. Toch kan een Italiëvlucht iets meer tijd kosten dan reizigers gewend zijn van een gewone vlucht tussen twee Schengenlanden, zeker wanneer juist hun vlucht voor een uitgebreidere controle wordt geselecteerd.
Maatregel loopt tot september
De tijdelijke grenscontroles zijn formeel ingegaan op zaterdag 8 augustus om middernacht en staan volgens de huidige Spaanse order gepland tot het einde van maandag 7 september. Dat betekent dat ze vrijwel de hele resterende zomervakantie kunnen gelden. De Spaanse regering kan de maatregel eerder beëindigen wanneer de omstandigheden veranderen. Een automatische verlenging na 7 september is niet mogelijk: daarvoor zou opnieuw een gemotiveerd besluit nodig zijn. De Spaanse regering koppelt de controles aan migratiedruk via de centrale Middellandse Zeeroute en aan het risico dat criminele organisaties internationale reisverbindingen gebruiken voor illegale migratie, mensenhandel of documentfraude. De regeling volgt op vergelijkbare controles die Italië eerder instelde voor reizigers vanuit Spanje. Voor gewone vakantiegangers is vooral de praktische boodschap van belang: rechtstreeks reizen tussen Alicante en Italië blijft gewoon mogelijk, maar tijdelijk kan onderweg weer politie naar reisdocumenten vragen.
Extra belangrijk tijdens drukke augustusmaand
Voor Alicante komt de maatregel op een opvallend moment. De luchthaven draait midden in het hoogseizoen en vormt dagelijks de toegangspoort voor enorme aantallen vakantiegangers, buitenlandse inwoners en mensen die familie of vrienden aan de Costa Blanca bezoeken. Juist in augustus kan iedere extra procedure merkbaar worden wanneer meerdere volle vliegtuigen kort na elkaar landen. Toch benadrukt de officiële regeling dat de controles proportioneel en flexibel moeten worden uitgevoerd en dat de normale reizigersstroom zoveel mogelijk moet doorgaan. Wie vanuit Italië aankomt, hoeft daarom niet automatisch rekening te houden met uren vertraging. Wel is het verstandig om na de landing iets meer tijd in te plannen wanneer bijvoorbeeld een huurauto, transfer, trein of bus op een strak tijdstip is gereserveerd. Wie iemand op Alicante Airport ophaalt na een vlucht uit Italië, kan eveneens het beste de actuele aankomsttijd controleren voordat hij naar de terminal rijdt.
Meer nieuws over Alicante Airport
De luchthaven Alicante-Elche speelt voor veel Nederlanders en Belgen een centrale rol tijdens hun verblijf aan de Costa Blanca. Wie binnenkort zelf vliegt, kan daarom ook het artikel Derde illegale parkeerterrein bij Alicante-Elche gesloten lezen. Daarin staat waarom reizigers die hun eigen auto bij een externe parkeerplaats achterlaten hun reservering vooraf goed moeten controleren. Wie zonder auto van of naar de terminal reist, vindt praktische informatie in Meer bussen naar luchthaven Alicante. Ook interessant is Alicante plant groen spoorpad naar luchthaven, over de plannen voor de toekomstige verbinding tussen Alicante-stad, San Gabriel en het luchthavengebied. Zo blijft de bereikbaarheid van Alicante Airport deze zomer vanuit verschillende kanten volop in beweging.
Bronnen: Boletín Oficial del Estado en Alicante Plaza.