Alicante heeft er twee heel bijzondere ambassadeurs bij gekregen, al zullen ze nooit op de luchthaven landen of over de boulevard wandelen. Twee asteroïden dragen voortaan officieel de namen van onderzoekers van de Universiteit van Alicante. De Internationale Astronomische Unie heeft de namen Lauraparro en Eloypeña goedgekeurd als erkenning voor het wetenschappelijke werk van Laura Martínez Parro en Eloy Peña Asensio. De twee onderzoekers bestuderen kleine hemellichamen, meteoren en de manier waarop de aarde in de toekomst beter kan worden beschermd tegen objecten uit de ruimte. Daarmee komt de naam Alicante op een onverwachte plek terecht: in internationale sterrenkundige catalogussen en op kaarten van ons zonnestelsel. Het nieuws werd maandag 20 juli bekendgemaakt door de Universiteit van Alicante.
Namen uit Alicante tussen de planeten
De naam Lauraparro is toegekend aan asteroïde 20475, die tot nu toe vooral bekendstond onder de technische aanduiding 1999 NU11. Eloypeña is de nieuwe naam van asteroïde 20320, die eerder 1998 GH8 werd genoemd. Beide hemellichamen bevinden zich in de belangrijkste asteroïdengordel van ons zonnestelsel, tussen de banen van Mars en Jupiter. Het zijn dus niet plotseling ontdekte asteroïden die dicht langs de aarde vliegen. De erkenning heeft te maken met de wetenschappelijke prestaties van de twee onderzoekers uit Alicante. De officiële certificaten werden enkele dagen geleden uitgereikt tijdens Asteroids, Comets, Meteors, een internationale bijeenkomst voor wetenschappers die in de Poolse stad Poznań werd gehouden. Daar kwamen deskundigen samen die dagelijks onderzoek doen naar asteroïden, kometen en meteoroïden.
Beide rotsen draaien ver weg
De twee asteroïden werden al aan het einde van de vorige eeuw ontdekt. Het hemellichaam dat nu Lauraparro heet, werd op 13 juli 1999 voor het eerst waargenomen. Eloypeña werd iets eerder ontdekt, op 14 april 1998. Beide vondsten werden gedaan door LINEAR, een Amerikaans onderzoeksprogramma dat vanuit Socorro in de staat New Mexico naar kleine objecten in het zonnestelsel zocht. Na een ontdekking krijgt een asteroïde eerst een tijdelijke combinatie van cijfers en letters. Pas wanneer de baan nauwkeurig genoeg is vastgesteld, kan een definitief nummer worden toegekend. Een officiële naam volgt meestal pas veel later. In dit geval duurde het meer dan een kwart eeuw voordat de twee genummerde hemellichamen werden verbonden aan wetenschappers van de Universiteit van Alicante.
Laura Parro onderzoekt andere werelden
Laura Martínez Parro is geoloog en maakt deel uit van de onderzoeksgroep Planetaire Wetenschappen van de Universiteit van Alicante. Zij onderzoekt onder meer de geologische processen en oppervlakken van aardachtige planeten, dwergplaneten, natuurlijke manen en kleine hemellichamen. Haar werk beperkt zich niet tot laboratoria en computers in Alicante. Ze is betrokken bij meerdere internationale ruimtemissies die onderzoeken hoe asteroïden zijn opgebouwd en hoe hun baan eventueel kan worden veranderd. Zo werkte zij mee aan DART van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA en is zij betrokken bij Hera en RAMSES van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Daarnaast besteedt ze veel tijd aan het begrijpelijk maken van ruimteonderzoek voor jongeren en andere mensen die zelf niet dagelijks met planeten, meetgegevens en asteroïden bezig zijn.
Eloy Peña volgt meteoren en vuurballen
Eloy Peña Asensio is ruimtevaartingenieur en wetenschapper op het gebied van planeten. Zijn onderzoek richt zich vooral op objecten die relatief dicht bij de aarde kunnen komen, meteoroïden en heldere vuurballen die ontstaan wanneer materiaal uit de ruimte de atmosfeer binnendringt. Hij maakt eveneens deel uit van de onderzoeksgroep Planetaire Wetenschappen van de Universiteit van Alicante. Peña Asensio werkt bovendien mee aan LUMIO, een geplande missie van de Europese ruimtevaartorganisatie. Deze missie moet inslagen van meteoroïden aan de achterkant van de maan waarnemen, een gebied dat vanaf de aarde niet rechtstreeks zichtbaar is. Ook schreef hij mee aan het eerste Spaanstalige boek waarin planetaire verdediging vanuit verschillende wetenschappelijke vakgebieden wordt uitgelegd. Zijn naam blijft nu zelf verbonden aan een klein hemellichaam.
Alicante helpt bij planetaire verdediging
Het onderzoek in Alicante klinkt misschien als verre toekomstmuziek, maar heeft een duidelijk doel. Wetenschappers willen beter begrijpen uit welke materialen asteroïden bestaan, hoe stevig ze zijn en hoe zij reageren wanneer er een kracht op wordt uitgeoefend. Die kennis is belangrijk wanneer ooit een hemellichaam wordt ontdekt dat werkelijk een gevaar voor de aarde kan vormen. De onderzoeksgroep in Alicante bestudeert onder meer Didymos en Dimorphos, twee asteroïden die samen een dubbel systeem vormen. Dimorphos werd in 2022 geraakt door het ruimtevaartuig van de DART-missie, waardoor zijn baan aantoonbaar veranderde. De Europese Hera-missie moet het resultaat nauwkeuriger onderzoeken. Medewerkers van de Universiteit van Alicante dragen met hun berekeningen en analyses bij aan dit internationale werk rond planetaire bescherming.
Vier onderzoekers kregen deze eer
Laura Martínez Parro en Eloy Peña Asensio zijn niet de eerste wetenschappers van de Universiteit van Alicante die hun naam aan een asteroïde mogen verbinden. In 2002 werd asteroïde 13722 omgedoopt tot Campobagatin, als erkenning voor het werk van hoogleraar Adriano Campo Bagatin. In 2020 kreeg asteroïde 51023 de naam BenavidezLozano, ter ere van onderzoeker Paula Benavidez. Met Lauraparro en Eloypeña komt het aantal leden van de Alicante onderzoeksgroep met een eigen asteroïde op vier. Dat is een opvallende erkenning voor een team dat vanuit de provincie Alicante aan internationale ruimtemissies meewerkt. Terwijl de Costa Blanca vooral bekendstaat om stranden, zon en vakantie, groeit de universiteit tegelijkertijd uit tot een herkenbare naam binnen het onderzoek naar asteroïden en planetaire verdediging.
Naamgeving gebeurt volgens vaste regels
Een asteroïde kan niet zomaar door een bedrijf, bewonderaar of onderzoeker worden voorzien van een officieel erkende naam. De Internationale Astronomische Unie is verantwoordelijk voor de officiële benamingen van onder meer asteroïden, kometen en dwergplaneten. De namen worden beoordeeld en daarna gepubliceerd in een internationaal bulletin. Op 9 juli 2026 keurde de organisatie meer dan tweehonderd nieuwe namen voor kleine hemellichamen goed. Lauraparro en Eloypeña maakten deel uit van deze lijst. De nieuwe namen worden voortaan gebruikt naast de nummers 20475 en 20320. Daardoor kunnen wetenschappers overal ter wereld precies herkennen over welk object wordt gesproken. De erkenning is blijvend: de namen worden opgenomen in de officiële astronomische gegevens en blijven gekoppeld aan de twee asteroïden die tussen Mars en Jupiter om de zon draaien.
Ruimtenieuws spreekt breed publiek aan
Voor de twee onderzoekers is de naamgeving vooral een waardering voor jarenlang wetenschappelijk werk, maar het nieuws kan ook nieuwe belangstelling voor wetenschap in Alicante wekken. Kinderen die vanaf de Costa Blanca naar een donkere sterrenhemel kijken, ontdekken zo dat ruimteonderzoek niet alleen plaatsvindt in beroemde centra in de Verenigde Staten of Noord-Europa. Ook vanuit de universiteitscampus bij San Vicente del Raspeig werken onderzoekers mee aan missies van NASA en ESA. Bezoekers die Alicante vooral kennen van El Postiguet, het kasteel en de oude binnenstad, krijgen er daarmee een ander verhaal bij. Achter de bekende kustlijn wordt gewerkt aan vragen over de oorsprong van het zonnestelsel, inslagen op de maan en de bescherming van onze planeet tegen objecten die miljoenen kilometers verderop door de ruimte bewegen.
Bronnen: Universidad de Alicante, Cadena SER Radio Alicante en Diario de Alicante.