Een gewone zondagmiddag op het strand van El Torres in Villajoyosa kreeg plotseling een heel bijzonder karakter. Tussen de badgasten verscheen onverwacht een piepkleine zeeschildpad op het zand. Niet veel later bleek dat er veel meer aan de hand was. Onder het strand had wekenlang, zonder dat iemand het wist, een nest van de onechte karetschildpad gelegen. Uiteindelijk kwamen ongeveer zeventig jonge schildpadjes tevoorschijn. De meeste dieren konden na tussenkomst van deskundigen rechtstreeks vanaf het strand naar de Middellandse Zee worden gebracht. Ongeveer tien jongen zijn meegenomen naar het Oceanogràfic in Valencia, waar zij de eerste maanden extra bescherming krijgen. Het bijzondere nieuws werd maandagmiddag 24 augustus bekendgemaakt en levert een van de mooiste natuurverhalen van deze zomer aan de Costa Blanca op.
Nest bleef wekenlang onopgemerkt
Misschien wel het opvallendste detail is dat niemand het nest eerder had gevonden. De moederzeeschildpad moet weken geleden 's nachts het strand zijn opgekomen, haar eieren hebben begraven en daarna opnieuw naar zee zijn verdwenen. Normaal gesproken proberen vrijwilligers, strandmedewerkers en natuurorganisaties zulke sporen in de zomer zo snel mogelijk te herkennen, zodat een nest kan worden afgezet en bewaakt. Bij El Torres gebeurde dat deze keer niet. Het nest bleef tijdens de volledige broedperiode verborgen onder het zand, terwijl boven de eieren het gewone strandleven doorging. Pas toen de eerste jongen zelfstandig naar boven begonnen te kruipen, werd duidelijk wat zich onder het strand had afgespeeld. Dat er desondanks zoveel jonge schildpadden uit het nest kwamen, maakt de gebeurtenis volgens de gemeente Villajoyosa extra bijzonder.
Jonge bader ziet eerste schildpadje
De ontdekking begon bij een jonge strandbezoeker die zondagmiddag een klein schildpadje over het zand zag bewegen. In plaats van het dier op te pakken of zelf naar zee te brengen, werd alarm geslagen. Daarna kwamen bij de Policía Local en alarmnummer 112 meerdere meldingen binnen en trad het speciale protocol voor zeeschildpadden in werking. Deskundigen van het Oceanogràfic van Valencia en natuurorganisatie Xaloc kwamen naar Playa El Torres om het gebied te onderzoeken. Zij vonden uiteindelijk het verborgen nest en controleerden of er nog jonge dieren in zaten. De samenwerking met de aanwezige badgasten verliep volgens de gemeente goed. Mensen hielden afstand en gaven de deskundigen voldoende ruimte om de dieren en het nest te onderzoeken. Daardoor kon de reddings- en beschermingsactie midden op een druk zomerstrand rustig worden uitgevoerd.
Meeste schildpadjes direct naar zee
Uiteindelijk werden rond de zeventig jonge onechte karetschildpadden geteld. Het grootste deel verkeerde in voldoende conditie om vrijwel meteen naar de Middellandse Zee te gaan. Voor de aanwezige strandbezoekers leverde dat een bijzonder tafereel op: tientallen kleine schildpadjes die over het zand richting het water bewogen. De dieren behoren tot de soort Caretta caretta, in het Spaans bekend als tortuga boba. Deze zeeschildpad leeft in warme en gematigde zeeën en wordt ook steeds vaker langs de Spaanse Middellandse Zeekust aangetroffen om eieren te leggen. Het broedseizoen valt samen met de drukste zomermaanden, waardoor nesten soms op stranden liggen die dagelijks door honderden of duizenden mensen worden gebruikt. Juist daarom zijn snelle meldingen en het niet aanraken van de dieren belangrijk wanneer een schildpad of spoor in het zand wordt ontdekt.
Tien dieren krijgen extra bescherming
Ongeveer tien van de jonge schildpadden zijn niet meteen in zee vrijgelaten. Zij werden naar het Oceanogràfic in Valencia gebracht en gaan deelnemen aan een beschermingsprogramma dat internationaal bekendstaat als ‘head-starting’. Daarbij verblijven de dieren tijdens hun kwetsbaarste eerste levensfase onder gecontroleerde omstandigheden. Ze krijgen aangepast voedsel, worden gevolgd door deskundigen en kunnen groeien voordat ze later alsnog in zee worden vrijgelaten. Jonge zeeschildpadden zijn in de natuur namelijk bijzonder kwetsbaar. Vogels, vissen en andere roofdieren vormen een gevaar en slechts een klein deel van alle dieren die uit een nest komen bereikt uiteindelijk de volwassen leeftijd. Door een beperkt aantal jongen eerst groter en sterker te laten worden, proberen natuurbeschermers hun overlevingskansen te verhogen. Daarna begint voor de schildpadden alsnog het gewone leven in de Middellandse Zee.
El Torres draagt Blauwe Vlag
Playa El Torres ligt aan de kust van Villajoyosa en is juist geliefd omdat het strand een veel natuurlijker uitstraling heeft dan de grote stadsstranden in de omgeving. Het is een plek met zee, kiezelstrand en mediterrane begroeiing, gelegen tussen Villajoyosa en Benidorm. El Torres behoort bovendien tot de zes stranden van Villajoyosa die in 2026 opnieuw een Blauwe Vlag kregen. Dat keurmerk kijkt onder andere naar waterkwaliteit, milieubeheer, veiligheid en voorzieningen. De geboorte van tientallen zeeschildpadden geeft het strand deze zomer opeens nog een heel andere betekenis. Een plaats die voor bezoekers vooral een plek is om te zwemmen, zonnen of snorkelen, blijkt tegelijkertijd onderdeel te zijn van een levend ecosysteem. Meer informatie over El Torres en de andere kustplekken staat op onze pagina Stranden van Villajoyosa.
Bij Albir praktisch om de hoek
Voor Nederlanders en Belgen rond Benidorm, Albir en l’Alfàs del Pi speelt het nieuws bovendien opvallend dichtbij. Villajoyosa ligt direct ten zuiden van Benidorm en vormt samen met de andere plaatsen een belangrijk deel van de Marina Baixa. Veel inwoners en vakantiegangers rijden regelmatig tussen deze kustplaatsen voor stranden, markten, restaurants of een dagje uit. Het verhaal van de schildpadjes laat zien dat ook langs dit drukbezochte deel van de Costa Blanca nog bijzondere natuur te vinden is. Onder water liggen zeegrasvelden en langs de kust wisselen zand, rotsen, kiezelstranden en kleine baaien elkaar af. Wie daar meer over wil weten kan verder lezen op Natuur rond Villajoyosa. Daar wordt de kust niet alleen als vakantiebestemming bekeken, maar ook als leefgebied voor planten en dieren.
Raak schildpadden vooral niet aan
De gemeente Villajoyosa gebruikt de bijzondere geboorte meteen om strandbezoekers eraan te herinneren wat zij moeten doen wanneer zij zelf een zeeschildpad, een jong dier, een mogelijk nest of sporen in het zand ontdekken. De belangrijkste regel is opvallend eenvoudig: niets aanraken. Een schildpad moet niet worden opgetild, een nest mag niet worden uitgegraven en ook een jong dier hoeft niet door een goedbedoelende bezoeker naar het water te worden gedragen. Houd afstand, gebruik geen flitser of fel licht en bel direct 112. Via dat nummer kan het officiële protocol worden geactiveerd en worden deskundigen naar het strand gestuurd. Vooral 's nachts is licht een risico, omdat schildpadden daardoor gedesoriënteerd kunnen raken. Ook mensen die 's ochtends vroeg langs een rustig strand wandelen kunnen daarom een belangrijke rol spelen wanneer zij verdachte sporen richting de waterlijn zien.
Eerder nest gevonden in El Campello
De geboorte in Villajoyosa staat niet helemaal op zichzelf. Eind juli werd op Playa Muchavista in El Campello al een nest met 61 eieren ontdekt. Daar waren de sporen van de moeder wel op tijd gezien en konden deskundigen de eieren beschermen. Dat verhaal is terug te lezen in 61 schildpadeieren gevonden in El Campello. Dat nu ook in Villajoyosa een nest blijkt te hebben gelegen, onderstreept hoe belangrijk de stranden van de provincie Alicante tijdens de zomer zijn voor deze beschermde zeeschildpad. Wie Villajoyosa zelf beter wil leren kennen, kan daarnaast terecht op Villajoyosa aan de Costa Blanca, met meer informatie over de kleurrijke kuststad, haar stranden, vissersverleden, chocolade en ligging tussen Benidorm en El Campello.
Bronnen: Ayuntamiento de Villajoyosa, Onda Cero Marina Baixa, Alicante Plaza en Marina Baixa Digital.