De Costa Blanca krijgt zondag 30 augustus een wielerdag die niet alleen sportief bijzonder wordt. Terwijl het peloton van La Vuelta vanuit Villajoyosa diep de bergen van Alicante intrekt, staat langs dezelfde route een groot brandweerteam paraat. Het Consorcio Provincial de Bomberos de Alicante zet speciaal voor de etappe 22 brandweerlieden, vier tankautospuiten, een extra voertuig en een reddingshelikopter in. De reden is de bijzondere combinatie van duizenden toeschouwers, droge natuur, smalle bergwegen en een route die grote delen door bosrijk en moeilijk bereikbaar gebied voert. Er is zondagochtend geen actieve natuurbrand langs het parcours gemeld, maar de hulpdiensten willen juist voorkomen dat een klein incident tijdens deze uitzonderlijk drukke dag uitgroeit tot een veel groter probleem. Vooral rond Aitana, Tudons en El Miserat wordt extra materieel opgesteld.
Brandweer staat langs bergroute klaar
De brandweer kiest bewust voor een verspreide opstelling langs de bijna 188 kilometer lange etappe. Mobiele teams met tankautospuiten worden geplaatst bij Puerto de El Miserat, Puerto de Tudons en de basis van Aitana. Dat zijn niet zomaar bekende namen uit het wielrennen. Het zijn gebieden waar bergwegen, bos en mediterrane vegetatie dicht bij elkaar liggen en waar een brandweerwagen bij grote verkeersdrukte niet altijd snel vanuit een normale kazerne kan arriveren. Door materieel vooraf op strategische plekken neer te zetten, kan bij rook, vuur of een ongeval veel sneller worden gereageerd. In Villajoyosa staat daarnaast een brandweerploeg met een stedelijke bluswagen klaar. Het hele systeem beweegt dus als het ware met de wedstrijd mee, terwijl gewone brandweerposten ondertussen beschikbaar moeten blijven voor andere noodsituaties in de provincie.
Helikopter staat klaar in Benidorm
Een van de opvallendste onderdelen van het veiligheidsplan staat in Benidorm. Daar wordt bij de brandweerkazerne een medische reddingshelikopter paraat gehouden. Die kan worden ingezet wanneer iemand op een moeilijk bereikbare plaats moet worden geëvacueerd of wanneer zich op een bergweg een ernstig ongeluk voordoet. Dat is bij deze etappe geen overdreven voorzorgsmaatregel. De renners krijgen verschillende lange en technische afdalingen voor de wielen, onder meer bij El Miserat, Tárbena en Tudons. Daar rijden niet alleen wielrenners, maar ook motoren van de organisatie, begeleidende voertuigen en andere onderdelen van de wedstrijdkaravaan. Tegelijk staan op verschillende plaatsen grote groepen toeschouwers langs smalle wegen. Vanuit Benidorm kan de helikopter relatief snel zowel de Marina Baixa als het bergachtige binnenland bereiken, zonder afhankelijk te zijn van wegen die tijdelijk door de wedstrijd zijn afgesloten.
Toeschouwers vergroten natuurbrandrisico
Voor de brandweer zijn de wielrenners zelf niet het grootste brandrisico. De aandacht gaat vooral uit naar de enorme hoeveelheid publiek die op de bergwegen wordt verwacht. Veel mensen rijden uren voor het peloton arriveert met de auto, camper of motor naar een geschikte plek en wachten vervolgens langs de route. Wanneer voertuigen in droge bermen of boven hoog gras worden geparkeerd, kan een hete uitlaat onder ongunstige omstandigheden een ontstekingsbron vormen. Ook roken, het gebruik van kooktoestellen of andere vormen van vuur zijn in droge natuur vanzelfsprekend riskant. De brandweer noemt bovendien overvolle wegen als aandachtspunt. Wanneer honderden voertuigen op bermen en toegangswegen staan, kan een brandweerwagen veel moeilijker bij een beginnende brand komen. Daarom wordt bezoekers gevraagd toegangswegen vrij te houden en aanwijzingen van politie, Guardia Civil en hulpdiensten zonder discussie op te volgen.
Route loopt door kwetsbare natuur
De etappe laat televisiekijkers zondag misschien een van de mooiste kanten van Alicante zien, maar juist dat landschap verklaart waarom de hulpdiensten extra voorzichtig zijn. Vanuit Villajoyosa gaat het peloton vrijwel direct vanuit de Middellandse Zeekust de heuvels in. Daarna volgen onder meer Finestrat, La Nucía, Polop, Callosa d'en Sarrià, Bolulla en Tárbena, waarna de wedstrijd via verschillende bergstreken uiteindelijk richting de Sierra de Aitana trekt. Onderweg liggen uitgestrekte gebieden met dennen, struikgewas en andere mediterrane vegetatie. De brandweer noemt onder meer Aitana, Serrella en de Valls de la Marina als gevoelige zones. Eind augustus heeft deze natuur bovendien een lange warme zomer achter de rug. Een spectaculaire wieleretappe door dit landschap is prachtig voor de promotie van de Costa Blanca, maar vraagt tegelijkertijd om extra bescherming wanneer duizenden mensen zich op één dag in dezelfde berggebieden verzamelen.
Ook rond Albir extra verkeer
Voor Nederlanders en Belgen in Albir, l’Alfàs del Pi, Benidorm en La Nucía is de Vuelta zondag ook zonder bezoek aan de finish moeilijk helemaal te negeren. De officiële route loopt niet door Albir zelf, maar begint vlakbij in Villajoyosa en trekt daarna via Finestrat en La Nucía het binnenland in. Daardoor kan het verkeer in de hele Marina Baixa anders verlopen dan tijdens een gewone zondag. Mensen die naar La Nucía, Callosa d'en Sarrià of verder richting de bergen willen rijden, kunnen met afgesloten wegen en politiecontroles te maken krijgen. Wie niet voor de wedstrijd komt, kan daarom beter vooraf controleren of de geplande route nog bereikbaar is. Voor wie juist wel gaat kijken geldt het omgekeerde: vroeg vertrekken voorkomt de verleiding om de auto op een ongeschikte plek in de natuur neer te zetten wanneer de normale parkeer- en toegangsgebieden al vol beginnen te raken.
Zwaarste Vuelta-etappe ooit ontworpen
De uitzonderlijke veiligheidsoperatie hangt ook samen met het karakter van de wedstrijd zelf. De negende etappe van La Vuelta begint rond 12.20 uur bij de kust van Villajoyosa en eindigt na ongeveer 187 kilometer hoog in de Sierra de Aitana. Volgens de organisatie gaat het om de zwaarste etappe die ooit voor de Ronde van Spanje is ontworpen. De renners verzamelen onderweg meer dan vijfduizend hoogtemeters en krijgen nauwelijks vlakke kilometers waarop zij kunnen herstellen. El Miserat en de uiteindelijke klim naar Aitana behoren tot de zwaarste passages. De wedstrijd brengt daardoor urenlang beweging in een enorm deel van de provincie. De eerste toeschouwers staan vaak al lang voordat de renners arriveren langs de weg, terwijl de wedstrijdkaravaan en later het peloton dezelfde route volgen. Rond de finish op Aitana wordt de grootste drukte aan het einde van de middag verwacht.
Geen vuur langs de wielerroute
Wie zondag een mooie plek langs de route zoekt, kan zelf een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid. Open vuur hoort in het droge berglandschap vanzelfsprekend niet thuis. Ook een klein gasstel, barbecue of weggegooide sigaret kan onder verkeerde omstandigheden problemen veroorzaken. Parkeer een auto bij voorkeur op een officiële of verharde plek en niet midden in droge vegetatie. Houd bovendien voldoende ruimte over voor hulpdiensten, zelfs wanneer andere bezoekers hun voertuigen al langs dezelfde weg hebben gezet. Het feit dat vier brandweerwagens en een helikopter klaarstaan betekent niet dat de hulpdiensten een brand verwachten. Het veiligheidsplan is juist bedoeld om onmiddellijk te kunnen handelen wanneer ergens een kleine rookontwikkeling of een ander incident ontstaat. Na de extreme brandgevaarperiodes van augustus blijft voorzichtigheid in de bergen verstandig, ook op een zonnige dag waarop geen actieve grote natuurbrand in Alicante is gemeld.
Vuelta zet Alicante wereldwijd in beeld
Voor de provincie is de etappe tegelijk een enorme toeristische etalage. Vanuit de gekleurde kust van Villajoyosa schakelt het televisiebeeld over naar dorpen, valleien en bergwegen die veel vakantiegangers nooit zien wanneer zij alleen tussen luchthaven, appartement en strand bewegen. Plaatsen als La Nucía liggen bovendien bijzonder dicht bij Albir, Benidorm en Altea en zijn bij veel Nederlandstalige inwoners bekend. Wie meer achtergrond over deze omgeving zoekt, kan verder lezen op Villajoyosa aan de Costa Blanca en La Nucía. Juist tijdens de uitzending van zondag wordt duidelijk hoe snel het landschap achter de bekende stranden verandert van bebouwde kust naar ruige bergen, bossen en kleine dorpen die samen het binnenland van de Costa Blanca vormen.
Meer lezen over route en brandgevaar
Mijn Alicante schreef eerder al uitgebreid over het sportieve parcours in Vuelta rijdt van kust naar Aitana. Daar staat welke beklimmingen de renners krijgen en waarom de organisatie juist deze rit als historisch zwaar beschouwt. Wie vooral benieuwd is waarom de brandweer eind augustus zo voorzichtig blijft, kan ook het eerdere artikel Hoogste brandgevaar voor heel Alicante teruglezen. Die extreme waarschuwing gold eerder deze maand en is niet automatisch de actuele risicocategorie van zondag, maar laat wel zien hoe droog en kwetsbaar de natuur in de provincie tijdens deze zomer is geweest. De nieuwe brandweeroperatie rond de Vuelta is juist bedoeld om op deze ene uitzonderlijk drukke dag geen enkel onnodig risico te nemen.
Bronnen: Consorcio Provincial de Bomberos de Alicante, Alicante Plaza, Diputación de Alicante, Cadena SER en Onda Cero Alicante.
