Een zaak rond een arts van het openbare ziekenhuis van Torrevieja krijgt jaren later opnieuw veel aandacht. Het Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana heeft een straf van vijftien dagen schorsing zonder salaris bevestigd die eerder aan een dermatoloog van het Hospital Universitario de Torrevieja was opgelegd. De arts was destijds hoofd van de afdeling Dermatologie. Volgens de feiten die in de rechtszaak als bewezen zijn aangenomen, kwamen tussen 1 januari en 9 maart 2023 maar liefst 47 klachten binnen die aan zijn handelen werden gekoppeld. Daarbij ging het onder meer om patiënten die volgens de uitspraak herhaaldelijk niet voor specialistische beoordeling werden aangenomen. Voor veel Nederlanders en Belgen rond Torrevieja, Villamartin en Orihuela Costa is het nieuws extra relevant, omdat dit ziekenhuis een belangrijke rol speelt in hun regionale specialistische zorg.
47 klachten in ruim twee maanden
De aantallen in het gerechtelijke dossier vallen vooral op door de korte periode waarin de klachten binnenkwamen. Tussen 1 januari en 9 maart 2023 ontving de Servicio de Atención e Información al Paciente, de patiëntenservice van het ziekenhuis, volgens de rechter 47 klachten die verband hielden met dezelfde specialist. Negen daarvan werden schriftelijk vastgelegd. De klachten draaiden volgens de uitspraak onder meer om het herhaaldelijk afwijzen van aanvragen voor specialistische consulten die waren gedaan door huisartsen en andere medisch specialisten. Daarnaast werd in een deel van de klachten gesproken over een behandeling van patiënten die als ongepast of vernederend werd ervaren. De rechtbank heeft die documentatie meegenomen bij haar beoordeling. Het gaat dus niet alleen om losse publieke beschuldigingen, maar om gegevens die onderdeel zijn geworden van een formele arbeidsrechtelijke procedure.
Patiënten hadden serieuze klachten
Extra gevoelig is de aard van sommige medische problemen waarvoor patiënten volgens het dossier naar Dermatologie waren verwezen. In de rechterlijke stukken worden onder meer bloedende huidafwijkingen, pustuleuze psoriasis, snel groeiende gezwellen en een nodulair melanoom genoemd. Dat laatste is een agressieve vorm van huidkanker waarbij snelle medische beoordeling belangrijk kan zijn. De uitspraak betekent niet dat iedere patiënt hierdoor daadwerkelijk gezondheidsschade heeft geleden; daarover wordt in de beschikbare berichtgeving geen algemene conclusie getrokken. Wel stelde de rechter vast dat aanvragen voor specialistische zorg herhaaldelijk en zonder voldoende rechtvaardiging werden afgewezen. Juist vanwege de mogelijke ernst van dergelijke huidproblemen kreeg de zaak binnen het ziekenhuis en vervolgens bij de rechter gewicht. De uiteindelijke sanctie werd door de regionale gezondheidsdienst als een zeer ernstige arbeidsrechtelijke overtreding behandeld.
Meer dan tweehonderd klachten genoemd
Wanneer naar een langere periode wordt gekeken, wordt het beeld nog opvallender. De eerdere rechterlijke uitspraak waarop het regionale gerecht zich nu baseert, noemt volgens Alicante Plaza en Onda Cero meer dan tweehonderd mondelinge en schriftelijke meldingen bij de patiëntenservice in een periode van ongeveer een jaar. Een groot deel daarvan zou verband houden met het systematisch niet accepteren van voorgestelde consulten door de toenmalige leiding van Dermatologie. Dat betekent niet automatisch dat alle ruim tweehonderd meldingen afzonderlijk als bewezen medische fouten zijn aangemerkt. Een klacht van een patiënt en een bewezen fout zijn juridisch verschillende zaken. De rechtbank heeft het totale klachtenbeeld echter wel meegewogen bij de vraag of sprake was van herhaald gedrag. Dat onderscheid is belangrijk om de zaak zorgvuldig te beschrijven zonder de inhoud van de rechterlijke uitspraak groter te maken dan zij daadwerkelijk is.
Arts vocht straf aan
De sanctie zelf werd in juni 2023 opgelegd door de Conselleria de Sanidad en bestond uit vijftien dagen schorsing van werk en salaris. De arts accepteerde die maatregel niet en stapte naar de rechter. Daarbij voerde hij onder meer aan dat zijn recht op een eerlijk proces en zijn positie als werknemer onvoldoende waren gerespecteerd en dat de verweten gedragingen niet overtuigend bewezen zouden zijn. Ook wees hij op instructies rond het beheren van agenda's en het prioriteren van patiënten. Volgens het Tribunal Superior de Justicia namen dergelijke organisatorische aanwijzingen zijn eigen professionele verplichtingen echter niet weg. Het regionale gerecht ziet bovendien geen duidelijke fout, willekeur of onredelijkheid in de manier waarop de eerdere rechter het bewijs heeft beoordeeld. Daarom is het beroep van de specialist afgewezen en blijft de sanctie vooralsnog overeind.
Uitspraak is nog niet definitief
Hoewel de zaak nu opnieuw in het nadeel van de arts is beslist, is de juridische procedure nog niet per definitie voorbij. De uitspraak van het Tribunal Superior de Justicia de la Comunitat Valenciana is volgens de Spaanse berichtgeving niet definitief. Er bestaat nog een mogelijkheid om onder bepaalde voorwaarden cassatie aan te vragen bij het Tribunal Supremo, het Spaanse hooggerechtshof in Madrid. Daardoor is het zorgvuldig om te spreken van een bevestigde sanctie en een afgewezen beroep, maar niet van een volledig afgesloten juridische zaak. De kern van de huidige uitspraak is dat de regionale rechter geen aanleiding ziet om de eerdere beslissing terug te draaien. Voor patiënten verandert de uitspraak zelf niets aan lopende medische afspraken in het Hospital Universitario de Torrevieja. De zaak heeft betrekking op gebeurtenissen uit 2023 en op een arbeidsrechtelijke sanctie tegen één arts.
Belangrijk ziekenhuis voor buitenlanders
Het Hospital Universitario de Torrevieja heeft een belangrijke functie voor het zuiden van de provincie Alicante. Niet alleen inwoners van Torrevieja zelf komen hier voor ziekenhuiszorg en specialistische behandelingen. Ook veel mensen uit omliggende gemeenten en uit de grote internationale woongebieden aan Orihuela Costa zijn op dit ziekenhuis aangewezen. Voor Nederlanders en Belgen in Villamartin, La Zenia, Playa Flamenca, Cabo Roig en Campoamor is Torrevieja daardoor een bekende naam wanneer specialistische openbare zorg nodig is. Op onze pagina Wonen in Orihuela Costa lees je meer over de gezondheidszorg in dit kustgebied en de rol van het ziekenhuis. De huidige rechtszaak gaat nadrukkelijk over het handelen van één specialist en zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van alle andere afdelingen, artsen en medewerkers van het ziekenhuis.
Ziekenhuis eerder dit jaar in nieuws
Het ziekenhuis stond eerder dit jaar om een heel andere reden uitgebreid in het nieuws. Op 22 mei brak brand uit op de tweede verdieping, waarna ongeveer negentig patiënten binnen het gebouw naar andere afdelingen moesten worden verplaatst. Twee patiënten werden ernstig getroffen en ook verschillende onderdelen van het ziekenhuis ondervonden tijdelijk hinder van het incident. Dat verhaal staat in Brand raakt ziekenhuis Torrevieja. De huidige rechterlijke uitspraak heeft vanzelfsprekend niets met die brand te maken, maar beide berichten onderstrepen hoeveel mensen afhankelijk zijn van deze grote zorginstelling. Torrevieja zelf telt bovendien een zeer internationale bevolking, waardoor nieuws over het ziekenhuis snel ook inwoners bereikt die het Spaans niet als moedertaal hebben en medische informatie soms via andere kanalen volgen.
Klachten kunnen officieel worden gemeld
De zaak maakt ook zichtbaar welke rol de patiëntenservice binnen de Spaanse openbare gezondheidszorg speelt. De Servicio de Atención e Información al Paciente, meestal afgekort tot SAIP, is het punt waar patiënten onder meer informatie kunnen vragen, opmerkingen kunnen doorgeven en formele klachten kunnen indienen. In deze zaak vormden juist meldingen bij die dienst uiteindelijk een belangrijk onderdeel van het dossier. Wie ontevreden is over een medische behandeling hoeft vanzelfsprekend niet meteen uit te gaan van een situatie zoals in deze rechtszaak. Misverstanden, lange wachttijden of verschillen van inzicht kunnen verschillende oorzaken hebben. Wel is het belangrijk dat patiënten weten dat er officiële mogelijkheden bestaan om problemen te melden. Meer algemene informatie over wonen, voorzieningen en gezondheidszorg in de stad staat op Leven in Torrevieja.
Bronnen: Alicante Plaza en Onda Cero Elche.