Wie zondagochtend 26 juli in de provincie Alicante naar buiten stapte, kon op verschillende plaatsen een opvallende brandlucht ruiken. Ook hing er boven delen van de Costa Blanca een lichte nevel, waardoor de lucht minder helder oogde dan normaal. De rook komt volgens de Spaanse weerdienst Aemet en het Klimaatlaboratorium van de Universiteit van Alicante niet van een nieuwe brand binnen de provincie. Een grote rookwolk van natuurbranden elders in Spanje is door de wind naar Alicante gevoerd. Het gaat onder meer om rook van de zware brand bij La Vall d’Uixó in de provincie Castellón en van de grote branden in Madrid, Ávila en Toledo. Voor inwoners en vakantiegangers is die uitleg belangrijk, omdat een plotselinge brandlucht al snel tot onrust leidt en mensen begrijpelijk denken dat er vlakbij vuur is uitgebroken.
Rook bereikt Alicante bij zonsopkomst
De eerste meldingen kwamen al rond zonsopkomst uit verschillende gemeenten in de provincie. De rook werd op middelbare hoogte door westelijke tot noordwestelijke wind aangevoerd. Satellietbeelden lieten volgens het Klimaatlaboratorium van de Universiteit van Alicante duidelijk zien hoe de rookwolk tijdens de vroege ochtend richting de Costa Blanca trok. De heiige lucht werd deze keer dus niet veroorzaakt door Saharastof, dat een dag eerder grotendeels uit de regio was verdwenen. Dat verschil is met het blote oog niet altijd eenvoudig te herkennen. Zowel woestijnstof als rook kan de hemel melkachtig maken en het zicht verminderen. Een duidelijke geur van verbrand hout of as wijst echter eerder op rook. Hoe sterk die geur wordt waargenomen, kan per gemeente en zelfs per wijk verschillen door windrichting, hoogteverschillen, bebouwing en de afstand tot de kust.
Luchtkwaliteit plaatselijk duidelijk slechter
Op sommige meetpunten in de provincie zijn zondag verhoogde waarden van PM2,5 en PM10 geregistreerd. Dat zijn zeer kleine deeltjes die in de lucht blijven zweven en die bij rook van natuurbranden in grotere hoeveelheden kunnen voorkomen. De luchtkwaliteit werd op enkele plaatsen als slecht of ongunstig beoordeeld. Vooral kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met astma, hartproblemen of andere luchtwegaandoeningen kunnen daar sneller last van krijgen. Klachten kunnen bestaan uit prikkende ogen, een geïrriteerde keel, hoesten, hoofdpijn of een benauwd gevoel. Wie duidelijk rook ruikt, kan zware lichamelijke inspanning buiten beter tijdelijk beperken en ramen aan de kant van de rook gesloten houden. De actuele luchtkwaliteit kan worden bekeken via de officiële Valenciaanse meetgegevens en de landelijke luchtkwaliteitsindex. Bij ernstige benauwdheid of een andere acute noodsituatie blijft 112 het juiste alarmnummer.
Geen nieuwe brand in Alicante bevestigd
De aanwezigheid van rook betekent niet automatisch dat er ergens in de directe omgeving brand woedt. Voor zover zondag rond het middaguur officieel bekend was, was er geen grote nieuwe natuurbrand binnen de provincie Alicante die de verspreide brandlucht kon verklaren. Toch blijft alertheid verstandig, omdat het natuurbrandgevaar in grote delen van de regio hoog is en droge begroeiing snel vlam kan vatten. Wie een duidelijke rookkolom ziet, vlammen ontdekt of as ziet neerdalen op één specifieke plaats, moet niet alleen aannemen dat het om aangevoerde rook gaat. Houd afstand, maak de weg vrij voor hulpdiensten en bel bij twijfel 112. De meldkamer kan bepalen of er al een incident bekend is en welke hulp nodig is. Ga nooit zelf richting rook om foto’s te maken, zeker niet langs smalle wegen, bij dennenbossen of in woonwijken met maar één toegangsroute.
Brandweer Alicante helpt buiten provincie
De branden die de rook veroorzaken, houden ook brandweerlieden uit Alicante bezig. Het provinciale brandweerkorps heeft materieel en medewerkers naar Castellón gestuurd om te helpen bij de bestrijding van de zware natuurbrand bij La Vall d’Uixó. Vanuit Alicante gingen onder meer twee zware bluswagens, een ondersteunend voertuig en ongeveer tien hulpverleners naar het getroffen gebied. Eerder vertrokken ook brandweerlieden en voertuigen naar de branden in Madrid en Ávila. Volgens de Diputación de Alicante blijft er voldoende personeel en materieel beschikbaar om bij noodsituaties in de eigen provincie in te grijpen. Mijn Alicante schreef zaterdag al over het brandweerteam dat vanuit Alicante naar Madrid vertrok. De rook boven de Costa Blanca maakt zondag zichtbaar hoe ver de gevolgen van zulke enorme natuurbranden kunnen reiken.
Wind bepaalt verloop komende uren
Hoe lang de brandlucht boven Alicante blijft hangen, hangt vooral af van de ontwikkeling van de branden en van veranderingen in de wind. Wanneer de wind draait of aan kracht wint, kan de rook snel verdunnen of naar een ander deel van de kust worden geblazen. In beschutte gebieden kan de lucht juist langer heiig blijven. Inwoners en vakantiegangers hoeven hun dag niet direct volledig om te gooien, maar doen er verstandig aan goed te kijken naar de omstandigheden in hun eigen omgeving. Wie geen rook ruikt en geen lichamelijke klachten heeft, zal vaak weinig merken. Mensen die wel hinder ervaren, kunnen sport en lange wandelingen uitstellen tot de lucht helderder is. Ook bij autoritten is voorzichtigheid nodig wanneer het zicht plaatselijk slechter wordt. Volg voor actuele informatie vooral Aemet, 112 Comunitat Valenciana en de officiële luchtkwaliteitsmetingen.
Bronnen: Cadena SER Alicante, Aemet Comunitat Valenciana, Laboratorio de Climatología de la Universidad de Alicante, Conselleria de Sanidad en Diputación de Alicante.
