Wie zaterdagochtend 22 augustus naar buiten stapt aan de Costa Blanca, merkt dat de verzengende hitte van eerder deze week wat naar de achtergrond is verdwenen. Toch betekent het iets vriendelijkere zomerweer bepaald niet dat het gevaar in de natuur voorbij is. Het Centro de Coordinación de Emergencias van de Generalitat Valenciana heeft voor zaterdag opnieuw het hoogste niveau voor natuurbrandgevaar afgekondigd. Niveau 3, oftewel extreem risico, geldt in de hele Comunitat Valenciana en daarmee ook in de volledige provincie Alicante. Dat is een belangrijke nieuwe ontwikkeling, omdat de eerdere periode met het hoogste brandniveau aanvankelijk tot en met vrijdag 21 augustus liep. Voor bewoners, vakantiegangers, wandelaars en fietsers betekent dit dat ook dit weekend grote voorzichtigheid nodig blijft in en rond de natuurgebieden van de Costa Blanca
Niveau 3 blijft ook zaterdag gelden
Het dagelijkse overzicht van de regionale hulpdiensten laat voor zaterdag opnieuw het rode niveau 3 zien. Daarmee blijft Alicante in de hoogste categorie staan, ondanks dat de temperaturen lager liggen dan tijdens de uitzonderlijk hete dagen eerder deze week. AEMET verwacht zaterdag in Alicante-stad een maximum rond 31 graden en ook elders aan de kust wordt het minder heet dan woensdag, toen op verschillende plaatsen in de provincie de grens van 40 graden werd bereikt. Het brandgevaar hangt echter niet alleen af van de temperatuur van één middag. Na weken van hitte en nauwelijks regen is veel gras, struikgewas en ander plantenmateriaal bijzonder droog. Een kleine ontstekingsbron kan daardoor voldoende zijn om vuur snel door de vegetatie te laten lopen, zeker wanneer er wind bijkomt. Voor de hulpdiensten is de droge toestand van het landschap daarom minstens zo belangrijk als de thermometer.
Dit betekent niveau 3
Bij het hoogste waarschuwingsniveau gelden duidelijke beperkingen rond vuur. De Generalitat bepaalt dat bij niveau 3 in het algemeen geen vuur mag worden gemaakt in bosgebied en in de zogenoemde bosinvloedzone daaromheen. Bestaande toestemmingen en meldingen voor het gebruik van vuur worden voor zo'n dag automatisch opgeschort. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor lokale verbrandingsplannen en recreatief gebruik van vuur. Wie in een natuur- of recreatiegebied verblijft, kan er dus niet van uitgaan dat een aanwezige barbecueplaats of een eerder verleende toestemming automatisch gebruikt mag worden. Ook bepaalde activiteiten op bospaden en in natuurgebieden kunnen plaatselijk worden beperkt. Gemeenten en beheerders van natuurparken kunnen aanvullende maatregelen nemen wanneer de omstandigheden daarom vragen. Het is daarom verstandig voor vertrek altijd de informatie van de betreffende gemeente of het natuurgebied te bekijken.
Ook Albir en Villamartin getroffen
Omdat het extreme niveau voor de hele provincie Alicante geldt, gaat de waarschuwing niet alleen over afgelegen berggebieden in het binnenland. Ook de groene zones rond populaire woon- en vakantieplaatsen vallen onder hetzelfde dagelijkse risiconiveau. Dat geldt bijvoorbeeld voor de omgeving van Albir en l’Alfàs del Pi, waar de Serra Gelada vrijwel direct achter de bebouwing begint. Aan de zuidelijke Costa Blanca geldt dezelfde waarschuwing rond Torrevieja, Orihuela Costa en Villamartin. Daar liggen tussen de woonwijken nog altijd ravijnen, pijnboombossen, struikgebied en stukken droge vegetatie waarin een kleine brand snel voor veel rook en onrust kan zorgen. Niveau 3 betekent niet dat mensen zaterdag binnen moeten blijven of dat automatisch alle natuurgebieden gesloten zijn. Het betekent vooral dat iedereen rekening moet houden met uitzonderlijk brandbare omstandigheden en lokale toegangsbeperkingen serieus moet nemen.
Onweer kan extra risico geven
Een bijzondere factor is dat het weerbeeld zaterdag niet overal strak zonnig blijft. De regionale weersverwachting houdt rekening met buien en onweersbuien in delen van de Comunitat Valenciana en in de middag kan ook in binnenlandse gebieden opnieuw bewolking ontstaan. Regen klinkt bij natuurbrandgevaar vanzelfsprekend als goed nieuws, maar zomeronweer heeft twee gezichten. Een plaatselijke bui kan voor verkoeling en vocht zorgen, terwijl enkele kilometers verder nauwelijks regen valt. Bliksem kan tegelijkertijd juist een nieuwe brand veroorzaken wanneer een inslag droge begroeiing raakt. Dat gebeurde de afgelopen dagen elders in de Valenciaanse regio verschillende keren. Voor Alicante is zaterdag rond het middaguur geen nieuwe grote natuurbrand bevestigd, maar juist op dagen met het hoogste risiconiveau kunnen hulpdiensten na een rookmelding bijzonder snel opschalen. Wie rook boven een natuurgebied ziet, kan daarom het beste onmiddellijk 112 bellen.
Recente branden houden gevaar dichtbij
Dat de waarschuwing geen theoretische voorzorgsmaatregel is, bleek deze maand meerdere keren in de provincie. Dinsdag 18 augustus brak in de bergen bij Beniardà, boven het stuwmeer van Guadalest, een natuurbrand uit waarvoor zowel grondploegen als luchtmiddelen werden ingezet. Het vuur lag in een gebied dat vanuit Altea, Albir en Benidorm gemakkelijk voor een dagtocht wordt bezocht. Het verloop was gelukkig gunstig en de brand kon worden gestabiliseerd. Meer daarover lees je in Bosbrand bij Guadalest gestabiliseerd. Een dag eerder werd bij Albatera na een nacht lang nablussen eveneens een brand volledig gedoofd. In dat gebied liggen droge vegetatie, landbouwgrond, palmbomen en woningen dicht bij elkaar. Het artikel Brand bij Albatera na nacht geblust laat zien hoe lang brandweerlieden na het verdwijnen van de vlammen nog bezig kunnen blijven.
Eerdere waarschuwing krijgt vervolg
Mijn Alicante schreef dinsdag al uitgebreid over het hoogste natuurbrandniveau toen de Generalitat niveau 3 voor de periode van woensdag tot en met vrijdag afkondigde. Toen viel de waarschuwing samen met extreme hitte en droge westenwind en werden in delen van de provincie temperaturen boven de 40 graden verwacht. Zaterdag is de weersituatie duidelijk minder extreem, maar het dagelijkse brandrisico is opnieuw op het hoogste niveau gezet. Daarmee is het belangrijk om de nieuwe waarschuwing los te zien van alleen de hittegolf. Het landschap heeft na een paar koelere uren niet ineens zijn vocht terug. Wie de oorspronkelijke maatregelen en achtergrond nog eens rustig wil nalezen, vindt die in Hoogste brandgevaar voor heel Alicante. De actuele situatie laat vooral zien waarom het dagelijkse risiconiveau telkens opnieuw wordt vastgesteld.
Voorzichtig tijdens weekend in natuur
Zaterdag is normaal gesproken juist een dag waarop veel bewoners en vakantiegangers de kust even verruilen voor het binnenland. Vanuit Benidorm en Albir rijden bezoekers naar Guadalest, vanuit Jávea en Dénia trekken mensen richting de Montgó en vanuit Torrevieja en Villamartin worden wandel- en fietstochten gemaakt in de Vega Baja en omliggende heuvels. Dat kan ook vandaag, zolang een gebied niet plaatselijk is afgesloten en bezoekers zich aan de geldende regels houden. Open vuur hoort bij niveau 3 in ieder geval niet in het programma. Ook een sigaret, hete uitlaat, vonken bij werkzaamheden of een auto die boven droog gras wordt geparkeerd kan onder ongunstige omstandigheden problemen veroorzaken. Wie onderweg hulpdiensten of brandweervoertuigen tegenkomt, doet er goed aan wegen en toegangen vrij te houden en niet naar een rookpluim toe te rijden om te kijken wat er gebeurt.
Bronnen: Emergències 112 Comunitat Valenciana, AEMET, Generalitat Valenciana en Europa Press.