Wie deze zondag aan de Costa Blanca de zee in loopt, merkt het vrijwel meteen: het water voelt opvallend warm aan. Nieuwe informatie uit Alicante laat zien dat dit geen gewone zomerse indruk is. De Middellandse Zee heeft in juli langs delen van de provincie watertemperaturen tussen 28,5 en 29 graden bereikt, waarden die volgens klimatoloog Jorge Olcina van de Universiteit van Alicante tot de hoogste uit de meetreeksen behoren. In de eerste helft van augustus kan het zeewater plaatselijk zelfs de grens van 30 graden naderen. Voor strandgangers klinkt dat misschien aangenaam, maar voor weerdeskundigen is het vooral een teken dat de zee uitzonderlijk veel warmte heeft opgeslagen. Die warmte verdwijnt niet wanneer de zon ondergaat en kan daardoor invloed houden op warme nachten, hoge luchtvochtigheid en het weerbeeld later in de zomer.
Zeewater nadert dertig graden
Langs bekende stranden zoals Postiguet, Playa de San Juan, Albir, Benidorm, La Mata en Campoamor lagen de gemelde of verwachte watertemperaturen de afgelopen periode veelal rond 28 tot 29 graden. Dat is warmer dan veel zwembaden en duidelijk hoger dan wat veel Noord-Europese vakantiegangers gewend zijn. Een duik geeft daardoor minder verkoeling dan normaal, vooral tijdens de warmste uren van de dag. De hoge temperatuur is niet overal exact gelijk. Ondiepe baaien, rustige kuststroken en plekken met weinig menging kunnen sneller opwarmen, terwijl wind en stroming tijdelijk koeler water naar de kust kunnen brengen. Toch is het algemene beeld langs de Costa Blanca opvallend warm. Volgens Olcina kan de zee in de eerste helft van augustus lokaal 30 graden bereiken wanneer het zonnige en warme zomerweer aanhoudt.
Warme zee houdt nachten heet
De temperatuur van de Middellandse Zee heeft directe gevolgen voor iedereen die dicht bij de kust woont of verblijft. Overdag kan een zeebries nog prettig aanvoelen, maar ’s avonds geeft het opgewarmde water voortdurend warmte en vocht af aan de lucht. Daardoor koelen kustplaatsen minder snel af dan het binnenland. Juli kende in Alicante een groot aantal zogenoemde equatoriale nachten, waarbij de temperatuur niet onder 25 graden daalde. In slaapkamers zonder goede ventilatie of airconditioning kan dat zwaar zijn, omdat het lichaam tijdens de nacht nauwelijks herstelt van de hitte overdag. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met hart- of luchtwegproblemen kunnen daar last van krijgen. Ook gezonde volwassenen merken vaak dat zij slechter slapen, sneller vermoeid raken en overdag minder goed tegen warmte kunnen wanneer meerdere hete nachten elkaar opvolgen.
Juli breekt meerdere warmterecords
Niet alleen het zeewater was uitzonderlijk warm. Volgens AEMET was juli 2026 de warmste maand die ooit in de Comunitat Valenciana is geregistreerd. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 27,3 graden, maar liefst 3,1 graden boven het gemiddelde van de referentieperiode 1991 tot en met 2020. Het vorige record, uit juli 2015, werd met 0,8 graden overschreden. Ook Alicante stad noteerde de warmste juli uit de eigen meetreeks. Tegelijk viel er in de regio gemiddeld slechts 2,7 liter regen per vierkante meter, ongeveer 78 procent minder dan gebruikelijk. De combinatie van langdurige hitte, warme nachten en weinig regen heeft ervoor gezorgd dat woningen, straten, natuurgebieden en de zee nauwelijks de kans kregen om af te koelen. Daarmee begon augustus met een grote hoeveelheid opgeslagen warmte.
Warm water voedt onstabiel weer
Een warme Middellandse Zee veroorzaakt niet automatisch noodweer, maar kan wel extra energie en vocht leveren wanneer later koele lucht op grotere hoogte binnenstroomt. Juist die combinatie kan in de tweede helft van augustus of tijdens de nazomer stevige onweersbuien bevorderen. Olcina waarschuwt daarnaast voor warme valwinden, in Spanje vaak reventones térmicos genoemd. Daarbij kan lucht uit een onweerswolk met grote snelheid naar beneden vallen, onderweg opwarmen en aan de grond plotseling zeer harde windstoten veroorzaken. Soms valt daarbij nauwelijks regen. De provincie Alicante maakte deze zomer al kennis met plaatselijke valwinden, hagel en grote verschillen over korte afstand. Het ene dorp kan dan een zware bui krijgen, terwijl het enkele kilometers verderop droog blijft. De warme zee is slechts één onderdeel van dat proces, maar wel een steeds belangrijkere energiebron.
Strandwater verkoelt minder sterk
Voor vakantiegangers verandert een zeetemperatuur van bijna 29 graden vooral de beleving van een stranddag. Het water voelt aangenaam bij het instappen, maar het lichaam raakt zijn warmte minder snel kwijt dan in koeler water. Wie lang zwemt, peddelt of met kinderen in het ondiepe gedeelte speelt, blijft bovendien blootgesteld aan felle zon en hoge luchtvochtigheid. Drink daarom ook tijdens een verblijf in zee regelmatig water en zoek op tijd schaduw. Een warme zee maakt zwemmen niet op zichzelf gevaarlijker, maar kan wel bijdragen aan onderschatting van de hitte. Vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid blijven signalen om direct uit de zon te gaan. Let daarnaast altijd op de strandvlaggen en aanwijzingen van redders. Stroming, golfslag en kwallen staan los van de watertemperatuur en kunnen per strand en per uur veranderen.
Albir en Villamartin voelen warmte
De uitzonderlijk warme zee is merkbaar langs de hele kust, ook in gebieden waar veel Nederlanders en Belgen wonen. Rond Albir en Benidorm blijft de Middellandse Zee tot diep in de avond zacht, waardoor boulevards en terrassen lang druk blijven maar woningen moeilijker afkoelen. In het zuiden, rond Villamartin, La Zenia, Campoamor en Torrevieja, komt daar vaak een hoge luchtvochtigheid bij. Wie daar geen airconditioning gebruikt, kan overdag het beste zonwering sluiten en pas ventileren wanneer de buitentemperatuur daadwerkelijk lager ligt dan binnen. Een ventilator helpt het lichaam warmte af te geven, maar verlaagt de kamertemperatuur niet. Controleer ook bij bezoekende familie of oudere buren of zij voldoende drinken en de nacht goed doorkomen. De warmte van de zee blijft waarschijnlijk nog weken voelbaar, zelfs wanneer de luchttemperatuur tijdelijk wat daalt.
Augustus begint iets minder extreem
De eerste helft van augustus blijft naar verwachting zeer zomers en warm, maar hoeft volgens de huidige vooruitblik niet dezelfde extreme pieken te brengen als juli. Dat betekent niet dat de hitte voorbij is. Aan de kust blijven warme nachten waarschijnlijk een belangrijk aandachtspunt, juist doordat de Middellandse Zee zoveel energie heeft opgeslagen. In de tweede helft van de maand kan de atmosfeer beweeglijker worden en neemt de kans op lokale onweersbuien toe. Zulke verwachtingen geven geen zekerheid voor een specifieke plaats of dag. Bewoners en vakantiegangers doen er daarom goed aan de dagelijkse berichten van AEMET en Emergències 112CV te blijven volgen. Bij plotseling onweer is het verstandig het water en open stranden te verlaten, losse spullen op terrassen vast te zetten en niet onder een vrijstaande boom te schuilen.
Meer lezen over hitte
De recordwarme zee past in een zomer waarin de provincie al vaker met uitzonderlijke temperaturen en plotselinge weersomslagen te maken kreeg. Op Mijn Alicante lees je meer in Alicante krijgt hitte, valwinden en hagel, waarin wordt uitgelegd hoe plaatselijke buien en krachtige windstoten binnen korte tijd kunnen ontstaan. De gevolgen van langdurige warmte voor de gezondheid staan in Alicante telt ruim 120 hittegerelateerde sterfgevallen. Wie vandaag of de komende weken naar zee gaat, vindt daarnaast praktische adviezen in Alicante-kust vraagt aandacht voor veilig zwemmen, met uitleg over stroming, strandvlaggen, reddingsdiensten en wat te doen wanneer iemand in het water in moeilijkheden raakt.
Bronnen: Cadena SER Radio Alicante, AEMET, Universiteit van Alicante en Laboratorium voor Klimatologie van de Universiteit van Alicante.
